RSS

Tag Archives: Stress

દરેક વ્યક્તિ આપણે ઈચ્છીએ ત્યારે પોતાના બધા જ કામ મુકીને કનેક્ટ થવા બંધાયેલી નથી, ફરજીયાત કનેક્ટ થવાનું કે કનેક્ટેડ રહેવાનું એક જબરદસ્ત દબાણ હોય છે!

spread a thought Tari ane mari vaat

‘સર, વાત કરી લો’ કન્સલ્ટેશન દરમ્યાન વાગતા મોબાઈલને હું સાયલન્ટ કરતો હતો ત્યાં મારા ક્લાયન્ટે મને કહ્યું. મેં મોબાઈલની રીંગને અવગણીને વાત ચાલુ રાખવાનો પ્રયત્ન કર્યો. પરંતુ, હંમેશા બનતું હોય છે એમ ઉપરાઉપરી એકીશ્વાશે સામેથી રીંગ ઉપર રીંગ ઠોકવાની ચાલુ જ રહી. આપણે ત્યાં એક મોટો વર્ગ એવો છે કે જેને આવા સમયે સંભળાતો રેકોર્ડેડ અવાજ, જે તમને થોડા સમય બાદ ફોન કરવાનું કહે છે તે, સમજાતો નથી અને એ ઉપરાઉપરી રીંગ માર્યે જાય છે. કદાચ આવી વ્યક્તિઓને ડોક્ટર અને ટેલીફોન ઓપરેટર વચ્ચે ભેદ હોય તેવી સામાન્ય સમજ નહીં હોય એટલે તરત જ ફોન ઉપડે તેવી અપેક્ષાઓ રાખતા હશે ! એમની ઉપરાઉપરી રીંગથી કંટાળીને તમે તમારું કામ પડતું મુકીને મોબાઈલ ઉપાડો તો ‘ક્યારનો ફોન કરું છું’ એમ કહીને કેટલાક તો પોતાની પાસે આવી સામાન્ય અક્કલ નથી એનો પરિચય પણ આપે. એનાથી પણ વધુ મૂર્ખાઈભરી હરકત તો એ હોય છે કે ડોક્ટર સાવ નવરા, એના જ મોબાઈલની રાહ જોઇને જ બેઠા હોય એમ, તેમની અનુકુળતા જાણ્યા-પૂછ્યા વગર પોતાની કથા ચાલુ કરી દેવાની. હમણાં જ એક લગ્ન સમારંભમાં હાથમાં જમવાની ડીશ અને મોબાઈલ ઉપર સાહેબ કો’કના ઝાડા મટાડી રહ્યા’તા! આ તો ગઈકાલે જ બનેલી ઘટના હતી એટલે ખાલી ઉદાહરણ તરીકે આપી, બાકી આવી તો અનેક ચિત્ર-વિચિત્ર પરિસ્થિતિઓમાં મોબાઈલ અટેન્ડ કરતા ડોકટરોને જોયા છે. જેમાં, ખભા અને કાન વચ્ચે મોબાઈલ દબાવીને પેશાબ કરતા કરતા ટેલીફોનીક કન્સલ્ટેશન કરતા ડોકટરો પણ આવી ગયા!! અને મહત્વની વાત એ છે કે આમાંથી માંડ બે ટકા ફોન પણ મેડીકલ ઈમરજન્સીના નથી હોતા, દાનત માત્ર સમય-પૈસા બચાવવાની કે ફુરસદની હોય છે, પૂછી જોજો કોઈપણ ડોક્ટરને! ઘણા ડોકટરો આ કારણોસર પોતાના મોબાઈલ નંબર આપતા અચકાતા હોય છે અથવા ચાલુ કન્સલ્ટેશન દરમ્યાન મોબાઈલ બહાર અટેન્ડન્ટ કે આસીસ્ટન્ટને આપી રાખતા હોય છે.

આમ તો આ વર્ષોથી ચાલી આવતી સમસ્યા છે પરંતુ આજે પેન ઉપર આવવા પાછળ એક કારણ છે. પહેલી જાન્યુઆરીથી ફ્રાન્સમાં એક રોજગાર કાયદો અસ્તિત્વમાં આવ્યો છે – ‘રાઈટ ટુ ડિસ્કનેક્ટ’! ફ્રેંચ વર્કર્સ કોર્ટમાં પોતાની તરફેણમાં આ અંગેનો કેસ જીતી ગયા છે. આ કાયદા અંતર્ગત તેમને કામના કલાકો સિવાય પોતાના મોબાઈલ ફોન બંધ કરવાની કે સંપર્કમાં ના રહેવાની છુટ્ટી મળશે. તેમની અપીલ હતી કે કામના કલાકો પછી પણ તેમના મોબાઈલ ચાલુ રહેવાને કારણે તે સતત તણાવમાં રહેતા હતા, અનિદ્રાથી પીડાતા હતા અને તેમના સંબંધોમાં વણજોઈતી સમસ્યાઓ ઉભી થતી હતી. કોર્ટે આ બધીજ વાત માન્ય રાખી અને તેમને નોકરીના સમય સિવાય સંપર્કમાં ના રહેવાની છૂટ આપી. જે લોકો ખરેખર આ બાબતથી ત્રસ્ત હશે તે ખુશ થશે પરંતુ ‘ઓફીસીઅલ’ના બહાને આડે-અવળે લટકેલા રહેનારા નાખુશ થાય એ પણ શક્ય છે.

‘રાઈટ ટુ ડિસ્કનેક્ટ’ – વાત બહુ મહત્વની છે, માત્ર નોકરીઆત માટે નહીં બધા જ માટે! સતત કનેક્ટેડ રહેવાને કારણે અગાઉ ક્યારેય નહતા અથવા ભાગ્યે જ હતા એવા પ્રશ્નો રોજીંદા બની રહ્યા છે. મેં શરૂઆત તો ડોકટરોને લગતી સમસ્યાથી કરી પરંતુ આ સમસ્યા દરેકને નડે છે. મોબાઈલની રીંગ વાગે, મેસેજ આવે કે નોટીફીકેશન ટોન રણકે – મગજ બધુજ કામ મુકીને મોબાઈલમાં અટકી જાય. મોબાઈલ હાથમાં ઉઠાવો કે ના ઉઠાવો મગજનો એક ખૂણો એની સાથે જોડાઈ જાય અને સામેવાળો ઉપરાઉપરી રીંગ મારીને કે મેસેજ કરીને એ ખૂણો એક્ટીવ જ રાખે! ગમે તેવા સંજોગોમાં ફોન ઉપાડવાનું દબાણ અને ના ઉપાડો ત્યાં સુધી વારંવાર રીંગ દબાણ કરે (આવા સંજોગોમાં ત્રીસ-ચાલીસ મિસકોલ મારનારા વિરલાઓ છે!) અથવા તમારી ફુરસદે જવાબ આપો તો ફોન કેમ ના ઉપાડ્યોનું સામેવાળાને ગળે ઉતરે તેવો જવાબ આપવાનું દબાણ, ખાસ કરીને પ્રેમ-સંબંધોમાં! ચેટનો તરત જ જવાબ આપવાનો અને ના આપો તો ‘ક્વેશ્ચન માર્ક’ના ઢગલા આવે! એમાં’ય જો ઓનલાઈન હોવ તો ગમે તેવું અગત્યનું કામ મુકીને પણ સામેવાળાને એટેન્ડ કરી લેવા પડે નહીંતર… જેવો જેનો સામેવાળો કે સામેવાળી! ફરજીયાત કનેક્ટ થવાનું કે કનેક્ટેડ રહેવાનું એક જબરદસ્ત દબાણ હોય છે, અલબત્ત દેખીતું ના હોય તો પણ સુષુપ્ત રીતે તો ચોક્કસ હોય છે જ અને આ કારણે જ મોટાભાગની વ્યક્તિઓ તેમનો ફોન સ્વીચ-ઓફ કરતા ખચકાતી હોય છે. આ બધી વાતો તમે સ્વીકારો કે ના સ્વીકારો એ તમારા વ્યક્તિત્વ ઉપર આધારિત છે પરંતુ આજના સમયની આ વાસ્તવિકતા છે. માટે જ, ‘ફોમો’(ફીઅર ઓફ મિસિંગ આઉટ-દેશી ભાષામાં ‘રહી જઈશું’), ‘નોમો ફોબિયા’(મોબાઈલ નેટવર્ક ના હોવાનો કે મોબાઈલ વગરના થઇ જવાનો ડર) વગેરે માનસિક સમસ્યાઓ જન્મ લઇ ચુકી છે. અરે આ ગાંડપણ ત્યાં સુધી પહોંચ્યું છે કે ‘ડ્રોસ્માર્ટોફોબિયા’ એટલે ટોઇલેટના ટબમાં તમારો સ્માર્ટફોન પડી જવાનો ડર – જેવા ફોબિયા આ લીસ્ટમાં ઉમેરાઈ રહ્યા છે. મને તો પ્રશ્ન એ થાય છે કે મોબાઈલ લઈને ટોઇલેટમાં જવું જ શું કામ જોઈએ?! પણ, જનારો મોટો વર્ગ છે, કાળા-ધોળા બધા કામ માટે!

દુનિયાભરના મનોચિકિત્સકો એકમત છે કે મોબાઈલના કારણે થઇ રહેલી માનસિક સમસ્યાઓ, સંબંધોને લગતા પ્રશ્નો અને માનસિક તણાવ આવનારા વર્ષોમાં ભયંકર સ્વાસ્થ્ય-સંબંધી પ્રશ્નો ઉભા કરશે. સમજવાનું મોબાઇલે કે મોબાઈલ સેવા આપનારી કંપનીઓએ નથી, આપણે બધાએ છે! ‘રાઈટ ટુ ડિસ્કનેક્ટ’ – માત્ર એમ્પ્લોયરે આપવાની વાત નથી, આપણે બધાએ પોતાની જાતને અને અન્ય લોકોને આપવાની વાત છે. દરેક વ્યક્તિ આપણે ઈચ્છીએ ત્યારે પોતાના બધા જ કામ મુકીને કનેક્ટ થવા બંધાયેલી નથી. બસ, આટલી સ્વતંત્રતા સામેવાળી વ્યક્તિને આપી શકીએ તો પણ ઘણું બધું દબાણ સંબંધોમાં ઓછું કરી શકાય. તમને તમારા વ્યક્તિ અને સંબંધમાં એટલો વિશ્વાસ હોવો જોઈએ કે જેવું શક્ય બનશે એવું તરત એ તમારી સાથે કનેક્ટ થશે જ. હા, જ્યાં તમે તમારી જરૂરીયાત માટે કનેક્ટ થવા ઈચ્છતા હોવ ત્યાં એકવાર ફોન ના ઉપડ્યો કે મેસેજનો તરત જવાબ ના મળ્યો તો રઘવાયા થઇ જવાને બદલે થોડો સમય રાહ જોવાનું રાખો, તમારો અને સામેવાળાનો તણાવ ઓછો થશે, કોમ્યુનિકેશન વધારે અસરકારક બનશે.

પૂર્ણવિરામ: ઓનલાઈન વ્યક્તિ કેટલીવારમાં તમારી ચેટનો જવાબ આપે છે તેના ઉપર તમે તમારું મહત્વ મૂલવતા હોવ તો તમે સંબંધોમાં સ્વતંત્રતા આપવામાં કાચા પડવાના તે નક્કી !

 

Tags: , , , , , , ,

My Inputs in Times Of India…

17_10_2016_002_059

Peers, not parents stressing kids: Experts….

In Age Of Social Media, Comparison Has Become The Norm

Earlier this year, the city had seen a spate of suicides by class X and XII students that had snuffed out over 10 young lives. The number of suicides by teens has gone up over past five years in the city, according to police records.

The tragedy at Odhav where a class VIII student ended his life on Saturday, just for receiving `B’ grade in school exams has now incresed the tally. Can the incidents be blamed on age-old `parental pressure’? Experts beg to differ.

Dr Hansal Bhachech, a city-based psychiatrist, told TOI that social media is putting too much pressure on teens to outperform others. “Today, a student is on multiple social media platforms such as Facebook and WhatsApp, where he or she is constantly compared against the yardstick of others’ achievements. Thus, even if the parents might not be putting pressure, the students feel the heat,“ he said, adding that the parents also like to show off their kids’ achievements, unintentionally starting the competition.

Experts say that the earlier trend was of teens appearing for board exams in age group 15 to 17 years becoming vulnerable to mounting pressure to perform. “But today, children as young as 10-11 years show symptoms of anxiety.It greatly increases the responsibility of parents and teachers to identify the signs and address the conflict,“ said Bhachech.

Hailing from a humble background, Dhaval Parmar, 13, was good in studies according to his family members. Dhaval and Ashok, his elder brother, were studying in Jyoti High School located near their apartment in Odhav. Dhaval was upset about his school exams, but when the result was declared on Friday, his apprehensions turned true.

He ended his life on Saturday morning when his father, mother and brother had left home. He hanged himself by a dupatta from the ceiling fan in the kitchen of his residence. Odhav police officials said that they would also approach school authorities on Monday to learn more about Dhaval’s academic performance.

 
5 Comments

Posted by on October 17, 2016 in Interviews

 

Tags: , , , , , , ,

My Inputs in Navgujarat Samay for World Mental Health Day… માનસિક તણાવ અને ડિપ્રેશન એ ગ્લોબલ ક્રાઈસિસ બની રહ્યાં છે

માનસિક તણાવ અને ડિપ્રેશન એ ગ્લોબલ ક્રાઈસિસ બની રહ્યાં છે

આ આધુનિક યુગમાં ભૌતિક સુખસુવિધાઓ વધી છે, આનંદપ્રમોદ આપતાં સાધનો વધ્યા છે, ટેક્નોલોજી અને મેડિકલ ક્ષેત્રે થયેલા વિકાસના કારણે મનુષ્યની સરેરાશ આયુષ્યમર્યાદામાં વધારો થયો છે – આ બધું જોતાં મનુષ્યના સુખ અને શાંતિમાં પણ વધારો થવો જોઈએ. પરંતુ બન્યું છે તેથી ઊધું. મનુષ્યના સુખશાંતિમાં સતત ઘટાડો થઇ રહ્યો છે, જેની સીધી અસર માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર પડી રહી છે.

વર્લ્ડ ફેડરેશન ઓફ મેન્ટલ હેલ્થના જણાવ્યા અનુસાર આજે ચારમાંથી એક પુખ્ત વયની વ્યક્તિને અને દસ બાળકોમાંથી એકને જીવનમાં ગમે તે સમયે માનસિક સમસ્યા ઉદભવી શકે છે. ચિંતાની વાત એ છે કે જેટલું મહત્ત્વ શારીરિક સ્વાસ્થ્યને અપાઈ રહ્યું છે તેટલું મહત્ત્વ માનસિક સ્વાસ્થ્યને અપાતું નથી. માનસિક સ્વાસ્થ્યની અગત્યતા અને તેની સારવારની તાકીદ પ્રત્યે લોકોને જાગૃત કરવા છેલ્લા એક દસકાથી વર્લ્ડ ફેડરેશન ઓફ મેન્ટલ હેલ્થ દ્વારા ૧૦ ઓક્ટોબરનો દિવસ ‘વર્લ્ડ મેન્ટલ હેલ્થ ડે’ તરીકે ઉજવાય છે. માનસિક સ્વાસ્થ્યનો બહુ મોટો આધાર જીવનશૈલી પર રહેલો છે. આજના ઝડપી અને સ્પર્ધાત્મક યુગમાં જીવનને સંતુલિત રાખવું એ પડકારરૂપ બની ગયું છે અને તેથી જ છેલ્લા થોડાં વર્ષોથી લોકોના જીવનનું સંતુલન ખોરવાતું જાય છે, જે છેવટે માનસિક તણાવ, ડિપ્રેશન, એંગ્ઝાઈટી જેવી માનસિક સમસ્યાઓમાં પરિણમે છે.

માનસિક સ્વાસ્થ્ય જોખમાવાનાં કારણો જણાવતાં જાણીતા મનોચિકિત્સક ડો. હંસલ ભચેચ જણાવે છે, ‘આજે સમયનો પ્રશ્ન બહુ મોટો બની ગયો છે. જીવનમાં ડિસ્ટ્રેક્શન્સ વધતા ગયા પણ સમય તો એટલો જ રહ્યો. આજે સામાન્ય લોકોના જીવનનો પણ સરેરાશ એક કલાક સોશિયલ મીડિયામાં જતો રહે છે. યુવા પેઢીનો તો તેથી પણ વધુ. પરિણામે સમયની તાણ વર્તાય છે, જે માનસિક તણાવ પ્રેરે છે. સમય ઓછો મળતાં લોકો મલ્ટિટાસ્કિંગ કરતાં થયાં છે, પણ આપણું મગજ એ રીતે વાયર્ડ નથી. તે એક સમયે એક જ વસ્તુ પર કેન્દ્રિત થવા સર્જાયેલું છે. એટલે તણાવ વધે છે. વળી આજે આંતર માનવીય સંબંધોની ઉષ્મા અને તાકાત ઘટવા લાગી છે. મિત્રો, કુટુંબ, સમાજ સાથેના સંબંધો એક બફર તરીકે કામ કરે છે, એ બફર હવે પાતળું થતું જાય છે. માહિતીનો ઝિંકાઈ રહેલો બોજ પણ મગજને થકવી નાંખે છે અને તણાવ જન્માવે છે. તણાવ વધવાને કારણે સાઈકોસોમેટિક રોગોમાં જબરજસ્ત વધારો છેલ્લા એક દાયકામાં નોંધાયો છે. સ્ટ્રેસ, ડિપ્રેશન અને એંગ્ઝાઈટીને કારણે આજકાલ નાની ઉંમરે હાર્ટ એટેક, મોતિયો, ડાયાબિટીસ જેવા રોગોના ભોગ લોકો બનવા લાગ્યા છે, જે હકીકતમાં મોટી ઉંમરે થતા રોગો છે. આમ માનસિક અસ્વસ્થતાની ખૂબ ઊંડી અને સીધી અસર શારીરિક સ્વાસ્થ્ય પર પડી રહી છે જે ખૂબ ચિંતાજનક છે. નવી પેઢીએ એ સમજવું પડશે કે સ્વાસ્થ્ય માટે ફક્ત પોષક આહાર કે કસરત પૂરતાં નથી, બલકે સ્વસ્થ મન એ સૌથી અગત્યની બાબત છે.’

આજે પણ માનસિક બીમારીને એક સ્ટિગ્મા તરીકે જોવામાં આવે છે. ‘હું ડિપ્રેશન કે અસલામતી અનુભવું છું’ એવું વ્યક્તિ જાહેરમાં કહેતાં ખચકાય છે, એટલું જ નહીં, આવી વ્યક્તિઓને સમાજ તરફથી ના તો જરૂરી નૈતિક ટેકો સાંપડે છે, ના તો તેની યોગ્ય સારવાર. ફક્ત આપણા દેશમાં જ નહીં, પણ પશ્ચિમના દેશોમાં પણ માનસિક અને વાર્તનિક સમસ્યાને હિણપતભરી નજરે જોવામાં આવે છે. એટલે જ આ વર્ષની થીમ છે, ‘ડિગ્નીટી ઇન મેન્ટલ હેલ્થ.’ માનસિક સમસ્યાના દર્દીઓનું આત્મગૌરવ જળવાય તે ખૂબ અગત્યની બાબત છે. તો જ તેની સારવાર પ્રત્યે વ્યક્તિ અને તેના કુટુંબીજનો ખુલ્લાં થશે. સ્ટ્રેસ, ડિપ્રેશન જેવી હળવી માનસિક સમસ્યાઓથી લઈને સ્કિઝોફ્રેનિયા, બાયપોલર મૂડ ડિસઓર્ડર, પર્સનાલિટી ડિસઓર્ડર જેવા ગંભીર મનોવિકારોની સત્વરે અને પ્રોપર ટ્રીટમેન્ટ કરાવવી ખૂબ જરૂરી છે.

‘પ્રિવેન્શન ઈઝ બેટર ધેન ક્યોર’ એ મુજબ માનસિક સ્વાસ્થ્યમાં ગરબડ ના થાય તે માટે મનોચિકિત્સક ડો. હંસલ ભચેચે કેટલાંક અગમચેતીનાં પગલાં નીચે મુજબ સૂચવ્યા છે.

> જીવનમાં પ્રાથમિકતા નક્કી કરો. લોકો ભલે ગમે તે કહે પણ મારે તો જીવનમાં આ જ કરવું છે એમ તમારું ચોક્કસ લક્ષ્ય નક્કી કરીને જીવો.

> પ્રોફેશનલ અને પર્સનલ લાઈફમાં બેલેન્સ જાળવવાનો પ્રયત્ન કરો.

> વર્ચ્યુઅલ સંબંધો કરતાં એકચ્યુઅલ સંબંધો વિકસાવો. મોબાઈલ ફોનથી ટેક્સ્ટ મેસેજ કરવાનો બદલે ફોનથી વાત કરો, કારણ કે તેમાં લાગણીઓ સ્પર્શ છે.

> જાત સાથે કનેક્ટ થવા માટે દિવસમાં નિશ્ચિતપણે અમુક સમય ફાળવો. એ સમય દરમિયાન પ્રાણાયામ કે ધ્યાન કરો, મ્યુઝિક સાંભળો, ડાયરી લખો – એવી કોઈ પણ પ્રવૃત્તિ કરો જે તમને તમારા ‘સ્વ’ સાથે કનેક્ટ કરે.

> પ્રકૃ્તિ સાથે થોડો સમય વીતાવો.

Mental Health Day 2015

thumb_IMG_7464_1024

happyminds_logo1

 
1 Comment

Posted by on October 10, 2015 in Interviews

 

Tags: , , , , , , , , , , ,

My inputs in today’s Mumbai Mirror about Unhappy India…

17_06_2015 Mumbai Mirror
Jun 17 2015 : Mirror (Mumbai)
Unhappy India
We’ve failed the world happiness test. Mental health experts from four metros pin point the cardinal angst in our society
In the last two decades, there has beennuclearisation of families which has led to the disintegration of our traditional supportsystems,“ says DrSamirParikh, psychiatrist and director of mental health atFortis Healthcare. This lack of support, he feels, has led to a rise in stress and mental health issues.The recently released World Happiness Report ranked India 117th among a list of 158-behind turbulent nations like Bangladesh (109), Palestine (108) and, even Pakistan (81).Switzerland topped the charts. The report included six variables: GDP per capita, social support, healthy life expectancy, freedom to make life choices, generosity, and freedom from corruption.Mirror spoke to psychiatrists from across the country on what ails India.MUMBAI COST OF REAL ESTATE

Dr Harish Shetty Social psychiatrist, L H Hiranandani Hospital

While there is a sense of alienation across metros, what is specific to Mumbai is the lack of emotional contact time, along with increased travelling hours and job insecurity. I find that a lot of my patients don’t have time to spend with their loved ones, which means that the stress of the day piles up with no support system to deal with it.

Additionally, the opening of the Indian market 25 years ago has caused certain problems. Before that, EMIs were rarely heard of, the cost of living was lower, too. Life was not as complicated. Apartments cost lakhs not crores. Being able to afford a house is a great contributor to emotional well-being and a sense of security.

Many of the suicides we see are now are triggered by financial troubles.

PUNE RESTLESS YOUNG AND GERIATRIC DESPAIR

Dr Rohan Jahagirdar Consultant Psychiatrist

Pune has a large chunk of its population in the 18-35 age group. Among the first category, I see severe depression arising from peer pressure, stress from relationships and substance abuse.

I find that people in this group lack a purpose. They have achieved a lot in a short time and don’t know what to do next.

Divorce rate is also high, which contributes to depression and anxiety issues.

Then, there’s the geriatric group, which suffers the empty nest syndrome. Most old couples who live in Pune are wealthy, having spent their life earning for their families. Their children have settled abroad, because they find better opportunities there. The parents despair because there’s no body to take care of them. They feel `all that we have done for years is worthless’. All they really want is some company, which they don’t have.

BANGALORE INSOMNIA, BURNOUT

Dr Roshan Jain, Consultant psychiatrist Apollo Hospital

Bangalore is a city under con struction and that’s how it’s going to remain for the next decade or so because there’s no planned development on the anvil. From a city that was once known as the retirement destination, it has become a destination for chaos, which is also played out on our congested roads.

While the original residents of the city are unhappy over the way the city has shaped up, the migrants, most of them in the IT sector, have issues of their own.

Compared to five years ago, I see a lot of patients who are from the IT industry. They are not referred by other doctors. They just walk in to seek help. Most of them are overwhelmed by job pressure and the daily commute. Their odd shift hours, which require them to work at night, has led to burn out. They seek tobacco, alcohol or drugs to cope with this stress. What’s common to all of them is their inability to sleep properly. It’s difficult to advise them to take to yoga or a fitness routine to because they don’t have any time for themselves. A couple of drinks after work is their only form of relaxation.

The IT industry and its pressures are killing this gen eration. I believe our country is going to pay a huge price for `success’.

AHMEDABAD TRAFFIC INDUCED STRESS, HYPOCHONDRIA

Dr Hansal Bhachech Head of Department of Psychiatry, HCG Group Of Hospitals

Stress related issues are on the rise. In the last few months, the number of road projects have risen, causing diversions and increasing travel time. This has led to road rage and accidents.

Another problem plaguing the 20-40 age group is hypochondria.In their eagerness to create awareness about diseases, a lot of hospitals and medical professionals are discussing about various ailments in the media -whether it’s newspapers or radio. Constantly bombarded with this information, the young fear for their health, especially cardiac issues.

Another problem among young women is mood disorder caused by lifestyle diseases like Polycystic Ovarian Syndrome. I have seen a lot of women come with depression and further investigations have revealed that they have PCOS, which causes mood fluctuations. In men, sexual disorders such as premature ejaculation, erectile dysfunction and loss of libido are prime causes for stress, and ironically, its products too.

 
Leave a comment

Posted by on June 17, 2015 in Interviews

 

Tags: , , , , , , , ,

એકબાજુ ટીવી ચાલુ હોય, બીજીબાજુ લેપટોપ, કાનમાં સંગીત, હાથમાં ચોપડી અને વચ્ચે વચ્ચે મોબાઈલમાં ચેટ ! એકસાથે બધી જગ્યાએ ધ્યાન રાખવાની લ્હાયમાં કશે’ય ધ્યાન નહી !!

spread a thought Manas

જે ઘણી વ્યક્તિઓ એવી છે કે જેને જીવનમાં ઘણું બધું કરવું છે પણ તેમની પાસે સમય નથી અને બીજી બાજુ એવી વ્યક્તિઓ પણ છે કે જેની પાસે સમય જ સમય છે, સમય ક્યાં પસાર કરવો તે તેમની મુખ્ય સમસ્યા છે. આમ જોવા જઈએ તો આ બંને પ્રકારની વ્યક્તિઓએ તેમના સમયનું યોગ્ય આયોજન કરવું પડે એમ હોય છે. પહેલાં પ્રકારની વ્યક્તિઓએ સમય મેળવવા માટે અને બીજા પ્રકારની વ્યક્તિઓએ તેમનો સમય સારી રીતે પસાર થાય તે માટે તેમના સમયનું યોગ્ય આયોજન કરવું પડે.

જે વ્યક્તિઓ પાસે સમય નથી હોતો અને સાથે સાથે તેનું યોગ્ય આયોજન પણ નથી હોતું તેવી વ્યક્તિઓ જાણે-અજાણે એક સાથે, એક સમયમાં, એક કરતાં વધારે કામ કરવાની ટેવ ધરાવતી હોય છે જેને આપણે ‘મલ્ટી-ટાસ્કિંગ’ તરીકે ઓળખીએ છીએ. જે વ્યક્તિઓ પાસે સમયની મારામારી છે કે સમયના યોગ્ય આયોજનનો અભાવ છે તે વ્યક્તિઓ ‘મલ્ટી-ટાસ્કિંગ’ કરે તે કદાચ સમજી શકાય એવું છે પરંતુ આજકાલના કિશોરો અને યુવાનોને તો આની ટેવ જ પડી ગઈ છે ! એકબાજુ ટીવી ચાલુ હોય, બીજીબાજુ લેપટોપ, કાનમાં સંગીત, હાથમાં ચોપડી અને વચ્ચે વચ્ચે મોબાઈલમાં ચેટ ! એકસાથે બધી જગ્યાએ ધ્યાન રાખવાની લ્હાયમાં કશે’ય ધ્યાન નહી !! વાસ્તવમાં આપણે ‘મલ્ટી-ટાસ્કિંગ’ માટે માનસિક રીતે પ્રોગ્રામ થયેલા નથી. આપણું મગજ એક સમયે એક જ કામને સો ટકા ન્યાય આપી શકે તેમ હોય છે. અલબત્ત એનો મતલબ એવો નથી કે એક સાથે આપણે એક કરતાં વધારે કામ ના કરી શકીએ પરંતુ એમ કરતાં આપણું ધ્યાન પણ વહેંચાઈ જાય છે. દા.ત. વાહન હંકારતા હંકારતા આપણે ફોન પર વાત ચોક્કસ કરી શકીએ પણ આપણી સતર્કતાના ભોગે ! મગજ એકસાથે જયારે ઘણી બધી જગ્યાએ અટવાયેલું હોય ત્યારે તણાવ અનુભવતું હોય છે અને આ તણાવની અસર આપણા સ્વાસ્થ્ય ઉપર પડતી હોય છે.

ઘણી વ્યક્તિઓ એવું માનતી હોય છે કે મલ્ટી-ટાસ્કિંગથી તમારી ઉત્પાદકતા વધતી હોય છે. કંઇક અંશે આ માન્યતા સાચી છે પરંતુ સાથે સાથે તણાવ પણ વધતો હોય છે અને તણાવ સંબંધી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ ! આ ઉપરાંત મલ્ટી-ટાસ્કિંગને લીધે તમારી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની શક્તિ વહેંચાઈ જાય છે જેની સરવાળે અસર તમારી યાદશક્તિ પર વર્તાય છે. જે તે પ્રવૃતિમાં તમારું સો ટકા ધ્યાન ના રહેવાથી એ બાબત પુરેપુરી અસરકારક રીતે યાદ પણ નથી રહેતી.

જો તમારે મલ્ટી-ટાસ્કિંગ અટકાવવું હોય તો કેટલીક બાબતોનું આયોજન કરવું જરૂરી બની જાય છે.

  • દરરોજ સવારે તમારે દિવસ દરમ્યાન કરવાના કામોનું લીસ્ટ બનાવો. તેને તમારી પ્રાથમિકતા પ્રમાણે ગોઠવો અને એક પછી એક કામ હાથમાં લેતા જાવ. સમયનો અભાવ ઉભો થાય તો ઓછી પ્રાથમિકતાવાળા કામ બીજા દિવસ માટે મુલતવી રાખો.
  • અગત્યના કામો હંમેશા દિવસના શરૂઆતના ભાગમાં જ પતાવવાના રાખો જેથી તેને પતાવવા દિવસના અંત સુધી દોડાદોડ ના કરવી પડે.
  • તમે જો કોમ્પ્યુટર પર કામ કરતાં હોવ તો તમારા કામ સિવાયની બીજી વિન્ડોઝ બંધ રાખો. મેઈલ, ચેટિંગ, નેટવર્કિંગ વગેરેથી દૂર રહો. એમ નહી કે કામ કરતાં જવાનું અને સાથે સાથે સોશિઅલ નેટવર્કિંગ પણ ચાલુ !
  • જયારે પણ તમારું ધ્યાન જાય કે તમે એકસાથે એક કરતાં વધારે પ્રવૃતિમાં વ્યસ્ત છો ત્યારે પ્રાથમિકતા સિવાયની પ્રવૃતિઓ બંધ કરો.
  • કામની વચ્ચે હળવાશ માટેનો અલાયદો સમય કાઢતા રહો જેથી કંટાળો અને તણાવથી શક્ય તેટલું દૂર રહી શકાય

ઘણી વ્યક્તિઓ દલીલ કરશે કે આજના જમાનામાં મલ્ટી-ટાસ્કિંગ વગર કામમાં પહોંચી વળવું શક્ય નથી. પણ, આપણે એ ભૂલવું ના જોઈએ કે આપણે જ ઉભી કરેલી આ આદત છે. આપણે ચોવીસ કલાકમાં અઠયાવીસ કલાક જીવવું છે અને બાકી હતી એ કસર આધુનીકરણ, કોર્પોરેટ કલ્ચર, દેખાદેખી, ઉપભોક્તાવાદ વગેરેએ પુરી કરી નાખી છે. મલ્ટી-ટાસ્કિંગને આજના સમયની અનિવાર્ય જરૂરીયાત ગણીએ તો પણ સમયના યોગ્ય આયોજનથી તેને શક્ય તેટલું ઘટાડી શકાય અને તણાવથી દૂર રહી શકાય. જે યુવાનો આદતવશ મલ્ટી-ટાસ્કિંગ કરતાં હોય તેમણે પણ આ બાબત પ્રત્યે સભાન થઇ પોતાની આદત બદલવી જોઈએ જેથી તેમની ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની શક્તિ વધે.

Instagramt

 
6 Comments

Posted by on May 28, 2015 in માનસ

 

Tags: , , , , , , ,