RSS

Tag Archives: Hansal Bhachech

વિશ્વ માતૃભાષા દિવસ – માતૃભાષા અને તેના રખેવાળોને વંદન…

 

વાત 2004ની છે. હું ‘વર્લ્ડ સાઈકિયાટ્રી એસોશિએશન’ના વાર્ષિક અધિવેશનમાં સાઉથ કોરિયા ગયો હતો. સિઓલમાં અધિવેશન હતું અને સ્વાભાવિક રીતે જ એમાં અંગ્રેજી ભાષામાં પ્રવચનો હોય. પણ, એ અધિવેશનમાં બે કોરિયન મનોચિકિત્સકોએ કોરિયન ભાષામાં અને એક જાપાનીઝ મનોચિકિત્સકે એમની માતૃભાષામાં ભાષણ આપ્યું.સમગ્ર વિશ્વમાંથી આવેલા મારા જેવા મનોચિકિત્સકોએ હેડફોન લગાવીને ભાષાંતર સાંભળ્યું!! સવાલ-જવાબ પણ તેમને દુભાષિયાઓની મદદથી તેમની ભાષામાં જ કર્યા, અંગ્રેજી આવડતું હોવા છતાં !

ત્યારથી મનમાં એક ઈચ્છા છે કે એક દિવસ વિદેશીઓની સામે મારે પણ ગુજરાતીમાં ભાષણ આપવું છે, એ બધા ભલે કાન પર લગાવીને ભાષાંતર સાંભળે. પરંતુ, મને નથી લાગતું કે આપણા કોઈ આયોજકો મને આવું કરવા દેશે કારણ કે આપણે  તો બે ગુજરાતીઓ મળે ત્યારે પણ અંગ્રેજીમાં વાતો કરનારી પ્રજા છીએ !!!

માતૃભાષા અને તેના રખેવાળોને વંદન…

 

Tags: , , ,

દરેક વ્યક્તિ આપણે ઈચ્છીએ ત્યારે પોતાના બધા જ કામ મુકીને કનેક્ટ થવા બંધાયેલી નથી, ફરજીયાત કનેક્ટ થવાનું કે કનેક્ટેડ રહેવાનું એક જબરદસ્ત દબાણ હોય છે!

spread a thought Tari ane mari vaat

‘સર, વાત કરી લો’ કન્સલ્ટેશન દરમ્યાન વાગતા મોબાઈલને હું સાયલન્ટ કરતો હતો ત્યાં મારા ક્લાયન્ટે મને કહ્યું. મેં મોબાઈલની રીંગને અવગણીને વાત ચાલુ રાખવાનો પ્રયત્ન કર્યો. પરંતુ, હંમેશા બનતું હોય છે એમ ઉપરાઉપરી એકીશ્વાશે સામેથી રીંગ ઉપર રીંગ ઠોકવાની ચાલુ જ રહી. આપણે ત્યાં એક મોટો વર્ગ એવો છે કે જેને આવા સમયે સંભળાતો રેકોર્ડેડ અવાજ, જે તમને થોડા સમય બાદ ફોન કરવાનું કહે છે તે, સમજાતો નથી અને એ ઉપરાઉપરી રીંગ માર્યે જાય છે. કદાચ આવી વ્યક્તિઓને ડોક્ટર અને ટેલીફોન ઓપરેટર વચ્ચે ભેદ હોય તેવી સામાન્ય સમજ નહીં હોય એટલે તરત જ ફોન ઉપડે તેવી અપેક્ષાઓ રાખતા હશે ! એમની ઉપરાઉપરી રીંગથી કંટાળીને તમે તમારું કામ પડતું મુકીને મોબાઈલ ઉપાડો તો ‘ક્યારનો ફોન કરું છું’ એમ કહીને કેટલાક તો પોતાની પાસે આવી સામાન્ય અક્કલ નથી એનો પરિચય પણ આપે. એનાથી પણ વધુ મૂર્ખાઈભરી હરકત તો એ હોય છે કે ડોક્ટર સાવ નવરા, એના જ મોબાઈલની રાહ જોઇને જ બેઠા હોય એમ, તેમની અનુકુળતા જાણ્યા-પૂછ્યા વગર પોતાની કથા ચાલુ કરી દેવાની. હમણાં જ એક લગ્ન સમારંભમાં હાથમાં જમવાની ડીશ અને મોબાઈલ ઉપર સાહેબ કો’કના ઝાડા મટાડી રહ્યા’તા! આ તો ગઈકાલે જ બનેલી ઘટના હતી એટલે ખાલી ઉદાહરણ તરીકે આપી, બાકી આવી તો અનેક ચિત્ર-વિચિત્ર પરિસ્થિતિઓમાં મોબાઈલ અટેન્ડ કરતા ડોકટરોને જોયા છે. જેમાં, ખભા અને કાન વચ્ચે મોબાઈલ દબાવીને પેશાબ કરતા કરતા ટેલીફોનીક કન્સલ્ટેશન કરતા ડોકટરો પણ આવી ગયા!! અને મહત્વની વાત એ છે કે આમાંથી માંડ બે ટકા ફોન પણ મેડીકલ ઈમરજન્સીના નથી હોતા, દાનત માત્ર સમય-પૈસા બચાવવાની કે ફુરસદની હોય છે, પૂછી જોજો કોઈપણ ડોક્ટરને! ઘણા ડોકટરો આ કારણોસર પોતાના મોબાઈલ નંબર આપતા અચકાતા હોય છે અથવા ચાલુ કન્સલ્ટેશન દરમ્યાન મોબાઈલ બહાર અટેન્ડન્ટ કે આસીસ્ટન્ટને આપી રાખતા હોય છે.

આમ તો આ વર્ષોથી ચાલી આવતી સમસ્યા છે પરંતુ આજે પેન ઉપર આવવા પાછળ એક કારણ છે. પહેલી જાન્યુઆરીથી ફ્રાન્સમાં એક રોજગાર કાયદો અસ્તિત્વમાં આવ્યો છે – ‘રાઈટ ટુ ડિસ્કનેક્ટ’! ફ્રેંચ વર્કર્સ કોર્ટમાં પોતાની તરફેણમાં આ અંગેનો કેસ જીતી ગયા છે. આ કાયદા અંતર્ગત તેમને કામના કલાકો સિવાય પોતાના મોબાઈલ ફોન બંધ કરવાની કે સંપર્કમાં ના રહેવાની છુટ્ટી મળશે. તેમની અપીલ હતી કે કામના કલાકો પછી પણ તેમના મોબાઈલ ચાલુ રહેવાને કારણે તે સતત તણાવમાં રહેતા હતા, અનિદ્રાથી પીડાતા હતા અને તેમના સંબંધોમાં વણજોઈતી સમસ્યાઓ ઉભી થતી હતી. કોર્ટે આ બધીજ વાત માન્ય રાખી અને તેમને નોકરીના સમય સિવાય સંપર્કમાં ના રહેવાની છૂટ આપી. જે લોકો ખરેખર આ બાબતથી ત્રસ્ત હશે તે ખુશ થશે પરંતુ ‘ઓફીસીઅલ’ના બહાને આડે-અવળે લટકેલા રહેનારા નાખુશ થાય એ પણ શક્ય છે.

‘રાઈટ ટુ ડિસ્કનેક્ટ’ – વાત બહુ મહત્વની છે, માત્ર નોકરીઆત માટે નહીં બધા જ માટે! સતત કનેક્ટેડ રહેવાને કારણે અગાઉ ક્યારેય નહતા અથવા ભાગ્યે જ હતા એવા પ્રશ્નો રોજીંદા બની રહ્યા છે. મેં શરૂઆત તો ડોકટરોને લગતી સમસ્યાથી કરી પરંતુ આ સમસ્યા દરેકને નડે છે. મોબાઈલની રીંગ વાગે, મેસેજ આવે કે નોટીફીકેશન ટોન રણકે – મગજ બધુજ કામ મુકીને મોબાઈલમાં અટકી જાય. મોબાઈલ હાથમાં ઉઠાવો કે ના ઉઠાવો મગજનો એક ખૂણો એની સાથે જોડાઈ જાય અને સામેવાળો ઉપરાઉપરી રીંગ મારીને કે મેસેજ કરીને એ ખૂણો એક્ટીવ જ રાખે! ગમે તેવા સંજોગોમાં ફોન ઉપાડવાનું દબાણ અને ના ઉપાડો ત્યાં સુધી વારંવાર રીંગ દબાણ કરે (આવા સંજોગોમાં ત્રીસ-ચાલીસ મિસકોલ મારનારા વિરલાઓ છે!) અથવા તમારી ફુરસદે જવાબ આપો તો ફોન કેમ ના ઉપાડ્યોનું સામેવાળાને ગળે ઉતરે તેવો જવાબ આપવાનું દબાણ, ખાસ કરીને પ્રેમ-સંબંધોમાં! ચેટનો તરત જ જવાબ આપવાનો અને ના આપો તો ‘ક્વેશ્ચન માર્ક’ના ઢગલા આવે! એમાં’ય જો ઓનલાઈન હોવ તો ગમે તેવું અગત્યનું કામ મુકીને પણ સામેવાળાને એટેન્ડ કરી લેવા પડે નહીંતર… જેવો જેનો સામેવાળો કે સામેવાળી! ફરજીયાત કનેક્ટ થવાનું કે કનેક્ટેડ રહેવાનું એક જબરદસ્ત દબાણ હોય છે, અલબત્ત દેખીતું ના હોય તો પણ સુષુપ્ત રીતે તો ચોક્કસ હોય છે જ અને આ કારણે જ મોટાભાગની વ્યક્તિઓ તેમનો ફોન સ્વીચ-ઓફ કરતા ખચકાતી હોય છે. આ બધી વાતો તમે સ્વીકારો કે ના સ્વીકારો એ તમારા વ્યક્તિત્વ ઉપર આધારિત છે પરંતુ આજના સમયની આ વાસ્તવિકતા છે. માટે જ, ‘ફોમો’(ફીઅર ઓફ મિસિંગ આઉટ-દેશી ભાષામાં ‘રહી જઈશું’), ‘નોમો ફોબિયા’(મોબાઈલ નેટવર્ક ના હોવાનો કે મોબાઈલ વગરના થઇ જવાનો ડર) વગેરે માનસિક સમસ્યાઓ જન્મ લઇ ચુકી છે. અરે આ ગાંડપણ ત્યાં સુધી પહોંચ્યું છે કે ‘ડ્રોસ્માર્ટોફોબિયા’ એટલે ટોઇલેટના ટબમાં તમારો સ્માર્ટફોન પડી જવાનો ડર – જેવા ફોબિયા આ લીસ્ટમાં ઉમેરાઈ રહ્યા છે. મને તો પ્રશ્ન એ થાય છે કે મોબાઈલ લઈને ટોઇલેટમાં જવું જ શું કામ જોઈએ?! પણ, જનારો મોટો વર્ગ છે, કાળા-ધોળા બધા કામ માટે!

દુનિયાભરના મનોચિકિત્સકો એકમત છે કે મોબાઈલના કારણે થઇ રહેલી માનસિક સમસ્યાઓ, સંબંધોને લગતા પ્રશ્નો અને માનસિક તણાવ આવનારા વર્ષોમાં ભયંકર સ્વાસ્થ્ય-સંબંધી પ્રશ્નો ઉભા કરશે. સમજવાનું મોબાઇલે કે મોબાઈલ સેવા આપનારી કંપનીઓએ નથી, આપણે બધાએ છે! ‘રાઈટ ટુ ડિસ્કનેક્ટ’ – માત્ર એમ્પ્લોયરે આપવાની વાત નથી, આપણે બધાએ પોતાની જાતને અને અન્ય લોકોને આપવાની વાત છે. દરેક વ્યક્તિ આપણે ઈચ્છીએ ત્યારે પોતાના બધા જ કામ મુકીને કનેક્ટ થવા બંધાયેલી નથી. બસ, આટલી સ્વતંત્રતા સામેવાળી વ્યક્તિને આપી શકીએ તો પણ ઘણું બધું દબાણ સંબંધોમાં ઓછું કરી શકાય. તમને તમારા વ્યક્તિ અને સંબંધમાં એટલો વિશ્વાસ હોવો જોઈએ કે જેવું શક્ય બનશે એવું તરત એ તમારી સાથે કનેક્ટ થશે જ. હા, જ્યાં તમે તમારી જરૂરીયાત માટે કનેક્ટ થવા ઈચ્છતા હોવ ત્યાં એકવાર ફોન ના ઉપડ્યો કે મેસેજનો તરત જવાબ ના મળ્યો તો રઘવાયા થઇ જવાને બદલે થોડો સમય રાહ જોવાનું રાખો, તમારો અને સામેવાળાનો તણાવ ઓછો થશે, કોમ્યુનિકેશન વધારે અસરકારક બનશે.

પૂર્ણવિરામ: ઓનલાઈન વ્યક્તિ કેટલીવારમાં તમારી ચેટનો જવાબ આપે છે તેના ઉપર તમે તમારું મહત્વ મૂલવતા હોવ તો તમે સંબંધોમાં સ્વતંત્રતા આપવામાં કાચા પડવાના તે નક્કી !

 

Tags: , , , , , , ,

Share about Masaan…

5gbmcmqgyo63k32m.D.0.Masaan-Movie-Poster

I’m sure, my regular readers might be expecting sharing about ‘Bajrangi Bhaijaan’ by this time. However, I have to disappoint them because this Friday I preferred to see debutant Director Neeraj Ghaywan’s movie ‘Masaan’- premier arranged with movie crew by Cineman Productions. Film is scheduled to release on July 24th,2015.

Simple looking love stories knitted in interesting backdrop of burning ghat in Varanasi (Benares), narrates changing perception of Indian youth about love, sex, morals, personal liberty and caste traditions. Appropriately paced story creeps in your mind leaving you completely engrossed. Character driven narratives could have been told in any backdrop but selection of cremation ghats of Ganges is sign of smart film making, full marks to Neeraj Ghaywan.

Cinematographer Avinash Dhaware is brilliant with his lenses. This film would have been life-less without his magical portrait of burning ghats, scenes of Ganges, coin searching dives, colourful streets or funeral pyres. In fact, cinematography of this film makes it ‘must see’. Lyrical interludes and background score is effective and will increase your engagement.

Richa Chadda is marvellous with internalizing her loss and her silences, so is Sanjay Mishra with his misery and struggle to save his family honour. Vicky Kaushal as a Corpse-burner on the ghat and Shweta Tripathi as a higher caste middle class girl, are fantabulous in their performances. Young Nikhil Sahni and Bhagvan Tiwari are noteworthy.

Sidhi baat, no bakvaas:

Must watch for any sensible and hard core movie lovers.

Movie Wisdom:

  1. Caught in any mutual sexual act, girl will be blamed, defamed and exploited more than a boy.

  2. One would spend much more to save his honour than his life, that too out of capacity!

  3. Young India’s perception about gender or cast discrimination has changed but not about corruption.

  4. Many times power and money makes person insensitive.

Disclaimer : 🙂

I’m not a paid or commercial movie critic, neither this is technical review of the movie.This share is to help like-minded friends for spending their money and time effectively 🙂

Instagramt

happyminds_logo1

 

Tags: , , , , , ,

સંબંધોમાં પોતાની લાગણીઓને સાચી રીતે અને યોગ્ય સમયે વ્યક્ત કરવાને બદલે દંભના સહારે તેને દબાવીને પોતાની જાતને છેતરતા વ્યક્તિઓની સંખ્યા ઘણી વધારે હોય છે.

spread a thought Tari ane mari vaat

તાજેતરમાં રીલીઝ થયેલી ફિલ્મ ‘દિલ ધડકને દો’નો એક સીન બહુ રસપ્રદ છે. દીકરીને છૂટાછેડા લેવા છે અને માતા-પિતાને સમાજમાં લોકો શું કહેશે તે વિચારે તેની સામે વાંધો છે. આજકાલ તો વિચારોમાં પણ ફેશન-ઈમિટેશનનો ટ્રેન્ડ છે તે મુજબ દીકરી ટ્રેન્ડી કારણ આપે છે ‘અમે બંને બહુ અલગ છીએ’! સહેજ ભણેલા લોકોમાં પણ પોતાના મતભેદોને આવા રૂપકડા અને બૌદ્ધિક લાગે તેવા એક વાક્યમાં રજુ કરવાની ફેશન છે. માતા; દીકરીની આ દલીલનો સણસણતો જવાબ આપે છે ‘એ તારો પતિ છે, જોડિયો ભાઈ નથી’ – એક જ વાક્યમાં એકદમ સચોટ વાત! તબીબી દ્રષ્ટીએ તો હવે જોડિયા બાળકો પણ એકબીજાની ઝેરોક્ષ જેવા નથી હોતા, તેમાં’ય ઘણી બાબતો અલગ પડે છે ત્યાં જીવનસાથીઓ એકબીજાથી અલગ હોવાના કારણે અસંતોષ કે ઉચાટ અનુભવે તે કેટલું વ્યાજબી છે?! હું નથી માનતો કે કોઈપણ યુગલ આ વાત સમજતું ના હોય, તેમ છતાં પોતાની મૂળભૂત સમસ્યાઓ સ્વીકારવામાં કે તેનો યોગ્ય ઉકેલ લાવવામાં નિષ્ફળ વ્યક્તિઓને આવી બધી દલીલો માફક આવી ગઈ હોય છે. બાકી દીકરીની મૂળભૂત સમસ્યાઓ તો કંઇક અલગ જ છે – જેમ કે સ્વામિત્વ ધરાવતો પતિ, સ્માર્ટલી મહેણાં મારતી અસંતુષ્ટ સાસુ, સન્માનની નજરે જોતો સેલ્ફ-મેઈડ પ્રેમી, લાગણીઓની અસલામતીથી પીડાતી માતા, આપખુદ બીઝનેસ માઈન્ડેડ બાપ, પોતાના જેવા જ સંજોગોનો શિકાર સપોર્ટીવ ભાઈ વગેરે. આ બધા જ વ્યક્તિઓ, તેમના અભિગમો અને તેમની સાથેના વ્યવહારો બધું જ પુત્રીની અસંતુષ્ટિ પાછળ જવાબદાર છે પરંતુ રૂમમાં બેઠેલા બધા કંઇક જુદી જ વાતો કરે છે! માં કહે છે – લગ્નજીવનમાં નાનું-મોટું ચાલતું રહે, દરેક લગ્નમાં પ્રોબ્લેમ હોય છે અને તેનો ઇસ્યુ બનાવવાની જરૂર નથી આગળ વધો. એ અલગ વાત છે કે પુત્રી આગળ વધીને ડિવોર્સ માંગી રહી છે. પિતા તો વળી ‘અલગ છીએ કે અમારી વચ્ચે કોમ્પેટીબીલીટી નથી’ એવી રજૂઆત સામે તડૂકે છે – તમે બન્ને યુવાન છો, બન્ને સફળ છો, બન્ને પંજાબી છો, બન્ને ટેનીસ રમો છો પછી કેવી રીતે અલગ છો?! પોતાના દીકરા માટે કોઈ લાગણીઓ નથી એવું કહેતી વહુને સાસુ પૂછે છે – પણ પ્રોબ્લેમ શું છે?! એટલે લાગણી-બાગણી સમજ્યા, એ કોઈ પ્રોબ્લેમ થોડી કહેવાય?! દીકરી સહીત બધા જ સમજતા હોવા છતાં ઉપર ઉપરથી વાત કરે છે કોઈ અસલી વાત તો કરતુ જ નથી!!

સંબંધોના પ્રશ્નોમાં મોટાભાગે આવો દુખે પેટને કૂટે માથું વાળો ઘાટ હોય છે. સમસ્યાના મૂળમાં રહેલી બાબતો અંગે જાણકારી હોવા છતાં યુગલોમાં ક્યાંક તો એ સ્વીકારવાની માનસિક તૈયારી હોતી નથી, તો ક્યાંક તેને ઉકેલવા કરતા માત્ર ફરિયાદો, દલીલો કે આક્ષેપો કરવામાં સાથીઓ પોતાની શક્તિ-સમય ખર્ચે જતા હોય છે. સાવ સાચી વાત તો એ છે કે સંબંધોમાં એકબીજાને છેતરવા કરતા પોતાની જાતને છેતરતા વ્યક્તિઓની સંખ્યા ઘણી વધારે છે. બધું જ જાણતા અને સમજતા હોવા છતાં તે પોતાની લાગણીઓને સાચી રીતે અને યોગ્ય સમયે વ્યક્ત કરવાને બદલે દંભના સહારે રહેતા હોય છે. આવા અભિગમ પાછળ રીજેકશનના ભયથી શરુ કરીને લોકો શું કહેશે ત્યાં સુધીના અનેક કારણો છે. ક્યાંક તો સંવેદનાઓ જ બુઠ્ઠી અને ક્યાંક યંત્રવત લાગણીઓનો વ્યવહાર. બહાર હસતા રહેવાનું અને અંદર વસમું એકાંત. બહુ ઓછા યુગલોના સંબધ બહાર જેવા દેખાય છે તેવા જ અંદર છે, બાકી તો શો-કેસમાં જુદું અને ગોડાઉનમાં જુદું એવો ઘાટ છે.

પ્રશ્નો કોને નથી હોતા? ગેરસમજો ક્યાં નથી હોતી? ભૂલો કોણ નથી કરતું? સહજીવનના પેકેજમાં પ્રશ્નો, સમસ્યાઓ, ગેરસમજો, ભૂલો વગેરે અનિવાર્યપણે સામેલ હોય છે. કોઈપણ સંબંધમાં એક વાત પાયાની છે અને તે છે આ બધી બાબતોની તેના સાચા સ્વરૂપમાં સ્વીકૃતિ. પ્રશ્નો, સમસ્યાઓ, ગેરસમજો કે  ભૂલોથી સંબંધ કાચો નથી પડતો, સંબંધ કાચો પડે છે આ બાબતોની ઉપેક્ષા કરવાથી કે તેને સ્વીકારવાની માનસિક તૈયારી ના હોવાથી! આપણે જે સીનની વાત કરી એ એક નાનકડું ઉદાહરણ છે કે લોકો ગંભીર વાતને પણ કેવી રીતે અવગણવાનું વલણ ધરાવતા હોય છે. સુખી સહજીવન ઈચ્છતા દરેક યુગલે એક સ્પષ્ટતા સંબંધના દરેક તબક્કે રાખવી પડશે અને તે એ કે સંબંધની મજબૂતાઈ પર અસર કરી શકે કે સાથીઓના મનમાં અસંતોષ ઉભો કરી શકે તેવી દરેક બાબતોને શક્ય તેટલી ઝડપથી સ્વીકારીને તેનો ઉકેલ શોધવાની દિશામાં ડગ ભરવાનું વિના સંકોચે શરુ કરી દેવું પડશે. પ્રશ્નોને તેની શરૂઆતથી જ ઉકેલવાનો અભિગમ પ્રશ્નોને વિકટ બનતા અટકાવે છે તે સાવ સહજતાથી સમજાય પણ ઝડપથી ના સ્વીકારી શકાય તેવી બાબત છે.

વાત નીકળી જ છે તો બીજી મહત્વની વાત એ પણ કહી દઉં કે સંબંધોના પ્રશ્નોને તમે જે રીતે હેન્ડલ કરો છો એ જ રીતે તમારા બાળકો પણ હેન્ડલ કરતા શીખે છે કારણ કે ટીન એજ સુધી એ તમારી ખટપટના મુક પ્રેક્ષકો હોય છે, પછી ન્યાયાધીશ કે સલાહકાર, અને પછી અંતે આ બધાથી થાકે ત્યાં સુધી તેમના પોતાના સંબંધોમાં પ્રશ્નો ઉભા થવાનો સમય આવી જાય છે. આવા સંજોગોમાં ક્યાંક તો એ તમારી ડીટ્ટો કોપી બની જાય છે અથવા તમે જે કરતા’તા એવું નહીં કરવાના ચક્કરમાં પોતાના પ્રશ્નો અવગણતા થઈ જાય અને દંભના સહારે અંદરથી રોતાં અને બહારથી હસતા-કુદતા જાય!

સમજાય તો જીવનમાં જીવનમાં ઉતારી લેવા જેવી બાબત એ છે કે સંબંધોમાં લાગણીઓ જ આપણું ચાલક બળ છે (પીકુ ફિલ્મની ટેગ-લાઈન ‘મોશન સે હી ઈમોશન’ જ્યાંથી ઉઠાવાઈ હોય એવું રોબર્ટ કીયોસાકીનું મૂળ વાક્ય ‘ઈમોશન ઇઝ એનર્જી ઇન મોશન’ વાળી આ વાત છે). આપણી લાગણીઓ પ્રત્યે પ્રામાણિક-ટ્રુથફૂલ બનવું. યાદ રાખો તમારી લાગણીઓ અને બુદ્ધિનો ઉપયોગ તમારી તરફેણમાં કરો, વિરુદ્ધમાં નહીં !

પૂર્ણવિરામ:

લાગણીઓ વિચારવાની નહીં પણ અનુભવવાની બાબત છે; પરંતુ કમનસીબી એ છે કે મોટાભાગની વ્યક્તિઓના જીવનમાં વિચારવાનું કામ તેમની લાગણીઓ જ કરતી હોય છે. સરવાળે તેમના નિર્ણયો બુદ્ધિથી ઘણા દુર હોય છે !!

happyminds_logo1

 

Tags: , , , , , , ,

Share about Dil Dhadakne Do…

DDD

images

One more emotional rollercoaster from Zoya Akhtar. She took us on road trip in ZNMD and now she has set us on cruise trip. Although means of trips are different, conflicts remain the same. Treatment is different but flavour remains the same. Destinations are different but outcome is same, trip changes the tripper’s outlook towards life.

Family drama which may make you think beyond what you see. Predictable and slow paced story sails in lighter tone. Many times, story fails to hold your attention but thanks to exotic locations for filling the gaps. Climax proves it as Hollywood style Bollywood piece 🙂

Dialogues are witty and meaningful, likely to stimulate you to think beyond words. If you are thinking and/or analytical type, post movie close your eyes, think beyond what you have seen and try to relate, of course after going back home and not in cinema hall 🙂

Performances are excellent. Background score is an average type. Title song is not a part of the movie.

In short, Well directed story which hardly have any interesting content. Packaging is the main strength of this film and that will make this film to earn 🙂

Sidhi baat, no bakvaas:

Packaging makes it good entertainer, will relax you and bring smile on your face.

Movie Wisdom:

  1. Relationships are much deeper and emotionally connected than what we think about it.

  2. Many times, while handling emotions, people cheat not only others but themselves as well.

  3. Bad marital relationship between parents make their children emotionally unstable and non-assertive.

  4. On lighter note, Dog understands humans better because it has no logic but pure emotions.

Disclaimer : 🙂

I’m not a paid or commercial movie critic, neither this is technical review of the movie.This share is to help like-minded friends for spending their money and time effectively 🙂

spread a thought Tari ane mari vaat

spread a thought Manas

 
 

Tags: , , , , , , , , , , ,

યાદશક્તિ મનુષ્યની સૌથી જરૂરી માનસિક શક્તિઓમાની એક છે પરંતુ ભૂતકાળ વાગોળવાની ટેવ ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે એ સૌથી મોટી નબળાઈ બનીને રહી જાય છે.

યાદશક્તિ મનુષ્યની સૌથી જરૂરી માનસિક શક્તિઓમાની એક છે પરંતુ ભૂતકાળ વાગોળવાની ટેવ ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે એ સૌથી મોટી નબળાઈ બનીને રહી જાય છે.

જીવનમાં મનને અશાંત રાખતી અનેક બાબતો છે પરંતુ કોઈ મને એમ પૂછે કે એક મનોચિકિત્સક તરીકે તમે મનને અશાંત રાખતી બાબતો પૈકી સૌથી વધારે કઈ બાબતને અગત્યની ગણો છો તો હું ચોક્કસ કહું કે આપણી યાદશક્તિ. વ્યક્તિઓને જેટલી તેમની યાદશક્તિ અશાંત રાખી શકે છે તેટલી બીજી કોઈ બાબત નથી રાખી શકતી. આમ તો યાદશક્તિ મનુષ્યની સૌથી જરૂરી માનસિક શક્તિઓમાની એક છે પરંતુ ભૂતકાળ વાગોળવાની ટેવ ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે એ સૌથી મોટી વિટંબણા છે. ઘણી વ્યક્તિઓને સતત પોતાનો ભૂતકાળ ઉલેચ્યા કરવાની કે ચૂંથ્યા કરવાની ટેવ હોય છે. આ વ્યક્તિઓ વર્તમાનમાં જીવવાને બદલે ભૂતકાળમાં જીવતી હોય છે અને વિચારોમાં મહદઅંશે ભૂતકાળની યાદ રાખેલી બાબતો વાગોળે રાખતી હોય છે. એ પણ સારી બાબતો નહીં પરંતુ ના ભુલી શકાતી ખોટી બાબતો. ભૂતકાળમાં કરેલી નાની નાની ભૂલો, પોતાને થયેલા અન્યાયો, પોતાને પડેલા દુઃખ, પોતાની સાથે થયેલી ગેરવર્તણૂક વગેરે તમામ બાબતો ફિલ્મની રીલની માફક તેમના મનમાં ચાલતી રહેતી હોય છે. આ બાબતોને કારણે તેમને મનોમન આક્રોશ, ગુનો કર્યાની લાગણીઓ(ગીલ્ટ), નાનમ, જાત પ્રત્યે કે અન્ય પ્રત્યે ઘૃણા અથવા પોતાની ઉપેક્ષાની લાગણીઓ અનુભવાતી હોય છે. સરવાળે તે આ વિચારોથી દુઃખી રહે છે, એકના એક દુઃખનો અવારનવાર અનુભવ કરે છે અને હતાશા અનુભવે છે.

spread a thought Manas

કોઈ વ્યક્તિ રોજ એકની એક રમુજ કહીને આપણને હસાવી નથી શકતી તો પછી એકની એક બાબત આપણને અવારનવાર દુઃખનો અનુભવ કેવીરીતે કરાવી શકે તે ઊંડું ચિંતન માંગી લે તેવી વાત છે. સમજાય તો સાવ સહજ છે અને ના સમજાય તો દુખદ છે. જે વાતો, ઘટનાઓ કે વ્યવહારો વીતી ગયા છે તેની સાથે જે તે સમય પણ વીતી ગયો છે. આજના સંદર્ભમાં વીતેલા સમયને ફરી ઉભો કરવો અશક્ય છે તો વીતેલા ભૂતકાળની સાથે સંકળાયેલી લાગણીઓનો ફરી ફરી અનુભવ કરવો કેટલો યોગ્ય ગણાશે એ ભૂતકાળ વાગોળતા રહેતા દરેક વ્યક્તિએ પોતાની જાતને પૂછવા જેવો પ્રશ્ન છે.

જો આટલું સમજાતું હોય અને મન સ્વીકારી શકતું હોય તો આ જ ઘડીએ સંકલ્પ કરો. શેનો? બધું ભૂલી જવાનો?! ના, ભૂલવાનો સંકલ્પ ના હોય. વાસ્તવમાં તો ભૂલવાના દરેક પ્રયત્નો એ બાબતનું ફરી ફરીને રટણ છે અને તેની યાદ તાજી રાખવાની આપણી માનસિક ચેષ્ટા છે. ભૂલવું એ તો આપમેળે થતી ઘટના છે, એના માટેના કોઈ પ્રયત્ન ના હોય. ના ભુલાતી બાબતોનો પ્રાણ તેની સાથે જોડાયેલી લાગણીઓમાં છે, જે ક્ષણે આપણે આ બાબતો, ઘટનાઓ, વ્યવહારો કે ભૂલો સાથે સંકળાયેલી લાગણીઓથી મુક્ત થઇ જઈએ તે જ ક્ષણે તેમનો પ્રાણ નીકળી જાય છે અને લાગણીવિહીન થયેલી તમામ બાબતો આપમેળે માનસપટ પરથી ભુસાતી જાય છે.

પણ પાયાનો પ્રશ્ન એ છે કે આ લાગણીઓથી મુક્ત કેવીરીતે થવું?! ભૂતકાળને જડતાપૂર્વક વળગી રહેવાનું વલણ બદલવું પડશે. વીતી ગયેલા સમયને વીતેલો જાણવો પડશે અને તેના અફસોસથી આગળ વધીને વિચારવું પડશે. કોઈનાથી ખોટું થઇ ગયું હોય તો તેને માફ કરો અને એથી’ય વધુ અગત્યનું તમારાથી ખોટું થયું હોય કે ભૂલ થઇ હોય તો પોતાની જાતને માફ કરો. માફી મનમાં સંઘરાયેલી નકારાત્મક લાગણીઓથી તાત્કાલિક છુટકારો અપાવે છે તે વાત હમેશા યાદ રાખીને વ્યવહારમાં ઉતારવા પ્રયત્નશીલ થવું પડશે.

વિસ્મૃતિ એ જીવનનો વૈભવ છે શરત માત્ર એટલી કે એ જો તમારી સાથે થયેલા માઠા, નકારાત્મક કે દુખદ અનુભવો અને વ્યવહારોની હોય. ઘણાને આ વૈભવ પ્રાપ્ત કરવામાં પોતાનું મહત્વ ગુમાવી દેવાનો ડર લાગશે. જો હું લોકોના દુરવ્યવ્હારો કે જીવનના માઠા અનુભવો ભૂલી જઈશ તો લોકોમાં મારી ગણના થતી બંધ થઇ જશે, મહત્વ જતું રહેશે અને હું ‘ચાલશે-ભાવશે-ફાવશે’ની કેટેગરીમાં મુકાઈ જઈશ. મારે એમને માત્ર બે વાત કહેવી છે એક આપણું મહત્વ આપણી આડોડાઈથી નહીં પણ પરિપક્વતાથી છે અને ભૂલવું એ પરિપક્વતાની નિશાની છે. બીજી વાત, જીવનના ના ગમેલા અનુભવો આંખ સામે રાખીને ઉચાટપૂર્વક  જીવવું એના કરતા વિસ્મરણના વૈભવમાં અહમને ભૂલી મસ્તીમાં જીવવાની કળામાં જ જીવનની સાર્થકતા છે.

Instagramt

 
2 Comments

Posted by on May 31, 2015 in માનસ

 

Tags: , , , , , ,

સ્ત્રીના મનની ડાયરીમાં રોજનીશી લખાયે જ જતી હોય છે અને તેમાં’ય જ્યાં તેની લાગણીઓ ઘવાઈ હોય ત્યાં તો ‘હાઈલાઈટર’ પણ ઘસાતું જાય છે!

Tari ane mari vaat

તાજા પરણેલાં એક યુગલની આ વાત છે. સવારના પહોરમાં ચા પીતા-પીતા પત્નીએ પતિને કહ્યું, ‘‘મેં ગઈકાલે જ એક મેગેઝીનમાં વાંચ્યું કે લગ્નજીવનને વઘુ મજબૂત બનાવવા પતિ-પત્નીએ એકબીજાની ન ગમતી બાબતોની યાદી બનાવતા રહેવું જોઈએ અને દર અઠવાડીયે-પંદર દિવસે તે વિશે ચર્ચા કરીને તેમાં બદલાવ લાવવા પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. આમ કરવાથી લગ્ન જીવન વઘુ સુખી અને મજબૂત બને છે.’’

“વાત દમવાળી લાગે છે” પતિએ ટાપશી પુરાવતા કહ્યું. (દરેક નવપરણિત પતિને પત્નીની વાત દમવાળી લાગતી હોય છે પણ સમયની સાથે તેમાંથી દમ ગાયબ થઇ જાય છે!)

“તો ચાલો ને આપણે પણ અજમાવી જોઈએ. એમાં કંઈ ગુમાવવાનું તો છે નહિ” પત્નીએ ઉત્સાહથી કહ્યું.

પતિ-પત્નીના આ પ્રસ્તાવ સાથે સંમત થયો. બન્ને જણાએ એકબીજાની ન ગમતી બાબતોની યાદી બનાવવાનું નક્કી કર્યું અને નિર્ધારિત કરેલા દિવસે પોત-પોતાની યાદી લઈને ડાઈનીંગ ટેબલ પર ગોઠવાઈ ગયા. પત્નીએ કહ્યું પહેલાં હું વાંચીશ અને એણે ત્રણ પાનાની યાદી કાઢી. એક પછી એક નાની-નાની વાતોથી ભરેલી આખી યાદી તેણે વાંચી અને પતિ તેને શાંતિથી સાંભળતો રહ્યો. પોતાની વાત પુરી થતાં પત્નીએ ટેબલ ઉપર પોતાના હાથની અદબવાળીને મૂકતા કહ્યું કે, ‘‘હવે તારી યાદી વાંચ પછી આપણે બદલાવ માટે શું કરવું તેની ચર્ચા કરીએ.’’ પતિએ હળવેથી પોતાની યાદીનું કાગળ બતાવતા કહ્યું, ‘મારું કાગળ તો કોરું છે. મારે આ વિષયમાં કશું જ લખવાનું નથી. મને એવું લાગે છે કે તું તારી રીતે એકદમ બરાબર છું. મને નથી લાગતું કે તારે કંઈ બદલાવ લાવવો જોઈએ. તું જેવી છું તેવી મને ગમે છે. તારા જેવી પ્રેમાળ અને સમજદાર પત્નીમાં હું કોઈ બદલાવ નથી ઈચ્છતો.’

કોઈપણ પત્ની માટે પોતાનો પતિ પોતાને જેવી છે તેવી સ્વીકારવા તૈયાર હોય તેનાથી બીજો મોટો એવોર્ડ કયો હોઈ શકે?! પતિના મનમાં પોતાના પ્રત્યેનો પ્રેમ અને સ્વીકૃતિ જોઈ પત્નીની આંખો છલકાઈ આવી. ક્ષણભર માટે તે કંઈ બોલી ના શકી પરંતુ મનોમન વિચાર્યું કે આવું ના હોઈ શકે, આ તો એણે યાદી બનાવાની તસ્દી નથી લીધી એટલે મને મસ્કો મારીને પટાવી રહ્યો છે. તરત જ પોતાની લાગણીઓ કાબુમાં લેતા એણે પતિને કહ્યું કે આવું નહીં ચાલે તારા મનમાં શું છે તે તો તારે લખવું જ પડશે, યાદી ના બનાવી શકે તો ડાયરી લખવી પડશે.

થોડા દિવસ પછી ડાયરી વાંચવાની વાત આવી. પત્નીએ કહ્યું કે પરમ દિવસે હું ખૂબ વ્યથિત હતી. ચાલ આપણે એ દિવસનું પાનું વાંચીએ. પત્નીએ લખ્યું’તુ – એ આજે ઓફિસથી આવ્યો ત્યારે વ્યથિત જણાતો હતો. મને લાગ્યું કે સવારે થોડી ચડભડ થઈ હતી તેનો ગુસ્સો હજુ ઉતર્યો નથી પરંતુ એ કંઈ ન બોલ્યો. જમતી વખતે પણ તેનું મૌન મને અકળાવી રહ્યું’તું. મેં પૂછ્યું શું વાત છે કંઈ બોલતો નથી?! એણે કહ્યું કંઈ નહીં. રાત્રે પણ મોડે સુધી ટી.વી. જોતો રહ્યો. મને ‘ગુડનાઈટ’ પણ ના કહ્યું અને સૂઈ ગયો. હું મોડી રાત સુધી વિચારતી રહી કે હવે તેને મારા પ્રત્યે પહેલા જેવો પ્રેમ નથી રહ્યો. તે ધીરે-ધીરે મારાથી દૂર થઈ રહ્યો છે. એના જીવનમાં કોઈ બીજી સ્ત્રી તો નથી આવી ગઈ ને ?!  હવે પતિનો વારો આવ્યો. એણે તે દિવસના પાનામાં લખ્યું’તું-આજે આપણે વર્લ્ડ-કપમાંથી બહાર ફેંકી ગયા, મારા મૂડ ની પથારી ફરી ગઈ.

વાત નાની અને કાલ્પનિક છે પરંતુ અનેક મર્મથી ભરેલી છે. સાથે જીવતા-જીવતા ઘણા પ્રસંગો એવા આવે છે કે એકબીજા પરત્વે દુઃખ થાય, હતાશા અનુભવાય કે આક્રોશ થાય. શું આ બધાની યાદી બનાવીને રાખવી ?! આપણી વાર્તામાં તો પત્નીએ કાગળ ઉપર યાદી બનાવી છે પરંતુ વાસ્તવિક જીવનમાં મોટાભાગની સ્ત્રીઓના માનસપટ પર આવી નાની-નાની બાબતોની યાદી રહેતી હોય છે, જ્યારે પુરૂષોની સ્લેટ આ બાબતે કોરી જ રહેતી હોય છે. આવી યાદીઓ સરવાળે તો દુઃખ, અસંતોષ અને ફરિયાદોને જ જન્મ આપે છે. મનોચિકિત્સક તરીકે મેં હંમેશાં અનુભવ્યું છે કે સ્ત્રીઓને પુરૂષો પ્રત્યે જેટલો અસંતોષ અને ફરિયાદો હોય છે તેટલી પુરૂષોને સ્ત્રીઓ પ્રત્યે નથી હોતી. આ વાસ્તવિકતા પાછળ રહેલા કારણોમાં કદાચ સ્ત્રીઓની આ યાદી બનાવવાની ટેવ ઘણો મોટો ભાગ ભજવે છે. મનમાં આવી યાદીઓ બનાવી સંઘરવાની સાથે-સાથે નાની-નાની બાબતોને લઈને મગજ દોડાવવાની પણ એક સ્વભાવગત્ નબળાઈ સ્ત્રીઓમાં હોય છે. આપણી વાર્તામાં પત્નીની ડાયરી આ બાબતની ચાડી ખાય છે. સ્ત્રી સાચે જ આવી ડાયરી લખે કે ના લખે પણ એના મનની ડાયરીમાં તો આવી રોજનીશી લખાયે જ જતી હોય છે અને તેમાં’ય જ્યાં પોતાની લાગણીઓ ઘવાઈ હોય ત્યાં તો ‘હાઈલાઈટર’ પણ ઘસાતું જાય છે! પતિનો મૂડ એક મેચ ને કારણે ખરાબ હતો અને પત્નીએ શું નું શું વિચારી લીધું !

બધા જ સ્વીકારે છે કે આપણો જીવનસાથી આપણા જેવો તો ન જ હોઈ શકે. એ પોતાનું અલગ વ્યક્તિત્વ ધરાવતી વ્યક્તિ છે. પરંતુ, કમનસીબી એ છે કે આ સ્વીકૃતિ સમજદારીમાં જવલ્લેજ પલટાય છે. આપણે તેના વ્યક્તિત્વમાં રહેલી લાક્ષણિકતાઓને અલગ વ્યક્તિત્વ તરીકે નહીં પણ ખામી તરીકે મૂલવીએ છીએ અને તેને કારણે ઉભી થતી બાબતો-વ્યવહારો મનમાં ચગળી-ચગળીને વાગોળ્યા કરીએ છીએ, અવાર-નવાર નાજોઈતા ઘર્ષણમાં ઉતરી પડીએ છીએ. આવા અભિગમથી સંબંધોમાં મજબૂતાઈ અને ઉષ્મા આવશે ?! તમે એ બાબતોની યાદી મનમાં રાખીને કે તેના અંગે લાંબુ-લાંબુ વિચારીને, ફરિયાદ કરીને તેને બદલી શકશો ?! ના, કદાપિ નહીં. સંબંધોમાં વ્યક્ત થતો અસંતોષ ઉધઈ જેવો છે, જે ધીરે-ધીરે સંબંધને અંદરથી કોરી ખાય છે. પુરૂષોની સરખામણીએ સ્ત્રીઓ સંબંધમાં બીજાને બદલવાની અપેક્ષા, તેની ખામીઓની યાદી બનાવવાની નબળાઈ અને નાના-નાના મુદ્દાઓ પકડીને વિચારોનું મહાયુઘ્ધ સર્જવાની વૃત્તિથી પીડાય છે. જેને લઈને સંબંધોમાં લાગણીઓના મુદ્દે પુરુષની સરખામણીએ સ્ત્રી વઘુ કષ્ટ ઉઠાવે છે.

પૂર્ણવિરામઃ

સ્ત્રીઓ પાસે છઠ્ઠી ઈન્દ્રીય છે તો પુરૂષો પાસે શું છે?!

– વિસ્મરણનો વૈભવ!!

Instagramt

 

Tags: , , , , , ,