મહામારીમાં સ્વજનો ગુમાવનાર અનેક વ્યક્તિઓને તેમના વિચારો અને તેના દ્વારા ઉભો થયેલો અપરાધભાવ પીડી રહ્યો છે!

‘મેં મારા પપ્પાને મારી નાખ્યા’ આટલું બોલતા બોલતા તો એ ધ્રૂસકા ભરીને રડવા માંડ્યો. હજી તો એ માત્ર કન્સલ્ટિંગ રૂમમાં પ્રવેશ્યો હતો!
‘દીકરા પહેલા બેસ, થોડો સ્વસ્થ થા, પછી શાંતિથી વાત કર’ મેં એને હળવેથી કહ્યું. એ બેઠો પરંતુ બેસતાની સાથે જ ખુબ રડવા માંડ્યો. હવે કઇંપણ બોલ્યા વગર મેં એને રડવા દીધો.

ફોરવર્ડ કરવાના કામે લાગતી માહિતીઓ, આપણી અક્કલની અણી કાઢવામાં કેમ નિષ્ફળ જાય છે?!

માહિતીથી ફાટફાટ થઇ રહેલા આપણા મોબાઈલમાં વાતો, વ્યક્તવ્યો, વિચારો, અવતરણો વગેરેની જ્ઞાનગંગા ધસમસતી રહે છે અને બીજાના મોબાઈલમાં પણ આ પ્રવાહ ધસમસતો રાખવાની સામાજિક જવાબદારી નિષ્ઠાપૂર્વક નિભાવીએ છીએ તેમ છતાં એમાનું મોટાભાગનું આપણા જીવનને સ્પર્શતું કે પરિવર્તિત કરતુ નથી, કેમ?!! આજથી વીસ વર્ષ પહેલાનો સામાન્ય માનવી જે જાણતો હતો તેના કરતા અનેકગણું આજનો કૉમન મેન જાણે છે પરંતુ એની જાણકારી વ્યવહારમાં કેમ દેખાતી કે અનુભવાતી નથી?! જીવનમાં શૈક્ષણિક, નાણાકીય, ધંધાકીય, કૌટુંબિક વગેરે બધી જ રીતે વિકસવામાં પ્રવૃત રહેતા આપણે વ્યક્તિ તરીકે વિકસવામાં કેમ નિષ્ફળ જઈએ છીએ?!

આપણે કોરોનાથી નથી ડરતા, એના આંકડાઓથી ડરીએ છીએ! કેસ વધે એટલે બીવાનું અને ઘટે એટલે રાજા!

આપણી એક તકલીફ છે, આપણે કોરોનાથી નથી ડરતા, એના આંકડાઓથી ડરીએ છીએ! કેસ વધે એટલે બીવાનું અને ઘટે એટલે રાજા! એટલે સત્તાવાળાઓને પણ ફાવી ગયું છે ભીડ ભેગી કરીને રોકડી કરવાની હોય ત્યારે કોરોના કાબુમાં અને પછી હકીકત છુપાવવી અઘરી થઇ જાય એ હદે વકરે એટલે કેસોનો રાફડો! આમાં મરો બિચારા સિન્સિયર-નિષ્ઠાવાન  લોકોનો છે. બધું જ વ્યવસ્થિત પાળે છે, ધ્યાન રાખે છે અને જયારે બધું નોર્મલ થશે ત્યારે આમાંથી છુટાશે એવી આશામાં જીવે છે. થોડી આશા બંધાય છે ત્યાં બેજવાબદાર લોકોની બેદરકારી બધા ઉપર પાણી ફેરવી દે છે. બાકી, સરકાર અને નેતાઓ પાસે તમારા સ્વાસ્થ્યની ચિંતા કરવા સિવાય બીજા અનેક કામ છે, ભીડ પણ ભેગી કરશે, માસ્ક પણ નહીં પહેરે અને મેચોના આયોજન કરીને રોકડી પણ કરશે. તમારી હેરાનગતિ, ખર્ચ કે સ્વજનની આકસ્મિક વિદાય એ બધું તમારે જોઈ લેવાનું! આ ખેલ ત્યાં સુધી ચાલતો રહેશે જ્યાં સુધી મૂર્ખ લોકો એ સમજવામાં નિષ્ફળ જશે કે દરેકે પોતે જ જાગ્રત થવાનું છે, પોતે જ સંયમથી વર્તવાનું છે. સરકાર સારવાર મફત કરશે પરંતુ કોવીડ મટ્યા પછી નુકસાન પામેલા ફેફસાનું ઓક્સિજન નહીં  વધારી આપે. યાદ રાખજો બજારમાં નવા ફેફસા મળતા નથી એટલે પૈસા ખિસ્સામાં રહી જશે અને તમે હાંફતા રહી જશો!!

Lockdown proximity pulled couples apart – Inputs in Times of India

Before Covid-19 struck, families longed for some quality time together. Then, lockdown happened. While many had to adjust to work from home (WFH) as the new normal, several lost their livelihood and were forced to remain at home. This forced proximity gave rise to several relationship issues, as recorded by the trends of Abhayam 181 calls for 2020

જો ‘આજ’ના અનુભવમાંથી કઈં નહિ શીખીએ તો આવતીકાલે ફરી એ જ ‘આજ’ પાછી આવશે!

કમનસીબે આપણામાંના મોટાભાગના બીજા વિષે વિચારવા ટેવાયેલા નથી, આપણે આપણી અનુકૂળતા જોઈને ગોઠવાઈ જતી પ્રજા છીએ, આપણી આ ગોઠવણમાં અન્યને અડચણ પડશે કે પરેશાની થશે એવું વિચારે એ બીજા! પોતાને સેટ કરવામાં બીજા અપસેટ થતા હોય તો એ તેમનો પ્રોબ્લેમ છે એમ વિચારીને ટોટલ ઇગ્નોર મારવાનું અને જલસાથી જીવવાનું! અન્ય નાગરિકો – ફેલો સિટીઝન્સ પ્રત્યેની આપણી નફ્ફટાઈના તો ગ્રંથ લખી શકાય એમ છે. આ વાઇરસે આપણને શીખવાડેલી ઘણી બાબતોમાં એક મહત્વની વાત એ છે કે આપણે એકબીજાનું વિચારવાનું છે. સાવ સરળ શબ્દોમાં કહું તો તમે બચાવશો તો બીજા બચશે અને બીજા બચાવશે તો તમે બચશો! બંને એ એકબીજાનું વિચારવાનું છે. મને કોઈનો ચેપ ના લાગે એ જરૂરી છે પરંતુ સાથે સાથે મારાથી કોઈ અન્યને ચેપ ના લાગે એ પણ એટલું જ જરૂરી છે. જયારે બધાને આ વાત સમજાઈ જશે અને વ્યવહારમાં અમલી બનશે ત્યારે આ મહામારી સો ટકા કાબુમાં આવી જશે.

Post Covid Version -ડૉ હંસલ ભચેચની વાર્તાલાપ શ્રેણી

એક વાત તો નક્કી છે કે લોકડાઉન અને કોવિડ પછી આપણે પહેલા જેવા નથી રહેવાના, ધીરે ધીરે આપણામાં ‘ન્યુ-નોર્મલ’ આકાર લઇ રહ્યું છે, બદલાવ આવી રહ્યો છે. સતત બદલાતી રહેતી દુનિયામાં આજે સમય એક મોટો બદલાવ લઈને આવ્યો છે, એમ કહોને કે માનવજાત માટે ‘અપગ્રેડ’ આવ્યું છે અને આપણે સૌએ આપણી જાતને અપડેટ કરવાની છે આપણા પોસ્ટ-કોવીડ વર્ઝનમાં… આપણા રોજિંદા જીવનમાં આવી રહેલા આ બદલાવોને સમાવવા માટે આપણે બદલાવાનું છે. આપણે જુદી જ સમજણ અને સંભાળ સાથે આપણી જાતને રિ-લોન્ચ કરવાની છે…

‘આ નવરાત્રી ના થાય એમાં ડોક્ટરોને કઈંક ફાયદો થતો હશે, તમને શું લાગે છે?!’

પોતાની ના મટતી કે કાબુમાં ના આવતી બીમારીઓ માટે ડોક્ટરને દોષ આપતો રહેતો એક વર્ગ છે, ‘ત્રણ વર્ષથી ડૉક્ટરોના દવાખાના ગણીએ છીએ પણ મટતું નથી, કોણ જાણે ડૉક્ટરો કેવી દવાઓ આપે છે?!’ પણ ક્યારેય એવું નહીં વિચારવાનું કે મારી બીમારી ખરાબ છે, બીમારીને ખુબ અવગણ્યા પછી કે વિવિધ અખતરાઓમાં સમય બગાડ્યા પછી હું ડૉક્ટર પાસે પહોંચ્યો છું, ડૉક્ટરની સલાહો માનવાને બદલે હું મને જે યોગ્ય લાગે એ પ્રમાણે કરતો હોઉં છું વગેરે. ઘણાનો તો એટીટ્યુડ જ એવો હોય છે કે જાણે એમને બીમારી ડૉક્ટરે જ આપી હોય અને એ દવા લઈને ડૉક્ટર ઉપર ઉપકાર કરતા હોય! આ બધાથી ડૉક્ટરો તો મોડા-વહેલા ટેવાઈ જતા હોય છે પરંતુ આવી માનસિકતાથી દર્દીઓને પોતાને બહુ નુકસાન જતું હોય છે, સાજા થવામાં અડચણો આવતી હોય છે અને વધુ સહન કરવું પડતું હોય છે…

Work, net connectivity woes stoke Amdavadis’ ire – my inputs in Sunday Times…

Working from home and managing workloads with erratic hours, and that too often on their weekly offs, appear to be weighing down hard on the tempers and stress-levels of people in Ahmedabad. A nationwide study conducted by Tata Salt Lite indicates that troubles related to work and internet connectivity are among top reasons that add to the stress-levels of Amdavadis, making them lose their temper.

કોવીડ પછી આપણે વધુ ઘડાઈ જવાના અને આપણું અપગ્રેડેડ વર્ઝન લોન્ચ થવાનું!

તમે સતત હકારાત્મક રહીને જીવનના દરેક તબક્કે અડગ ના રહી શકો, તમારી આંતરિક ક્ષમતાઓના વિકાસ માટે નકારાત્મકતાનો સામનો કે અનુભવ કરવો પણ એટલો જ જરૂરી છે. જીવનની તડકી-છાંયડી જોઈને બેઠેલાઓ એટલી ઝડપથી માનસિક સંતુલન નથી ગુમાવતા. સાધન-સંપન્ન વ્યક્તિઓ જેટલી ઝડપથી હતાશા અનુભવે છે તેટલી ઝડપથી અભાવોની વચ્ચે જીવતી વ્યક્તિઓ હતાશા નથી અનુભવતી. વાસ્તવમાં તો અભાવને કારણે તેમની ઈચ્છાઓ વધુ પ્રબળ થાય છે અને પ્રેરણાનું રૂપ લે છે. જીવનના નાના-મોટા પડકારોનો સામનો કરવાથી તમારી અનુકૂલન શક્તિ અને સ્થિતિસ્થાપકતા વધે છે, તમે વળી શકો છો પણ બટકી નથી જતા, એક વ્યક્તિ તરીકે તમે વિશાળતા પામી શકો છો…

મુશ્કેલીઓને તકમાં ફેરવવાની આવડત ધરાવતા લોકો વિકટ સમયમાં તૂટી જવાને બદલે વધુ તાકાતથી પોતાને રી-લૉન્ચ કરતા હોય છે.

તક સાધવાની હકારાત્મક ફાવટ બધાને નથી હોતી, આ એ વ્યક્તિઓ છે જે મુશ્કેલીઓને અવસરમાં ફેરવવાની આવડત ધરાવતા હોય છે. મુશ્કેલીઓ કે ઉપાધિઓમાં હિંમત ગુમાવવાને બદલે તેને એક તકમાં તબદીલ કરવાની ક્ષમતા જે વ્યક્તિઓમાં હોય છે તે આવી પડેલી આપદામાં તૂટી જવાને બદલે વધુ તાકાતથી પોતાને રી-લૉન્ચ કરતા હોય છે. આ વ્યક્તિઓની સાઈકોલોજિકલ ઇમ્યુનીટી મજબૂત હોય છે. તમે આવી પડેલી વિકટ પરિસ્થિતિમાંથી આસાનીથી ‘બાઉન્સ બૅક’ કરવાની ક્ષમતા વિકસાવવા માંગતા હોવ તો હકારાત્મક કે સર્જનાત્મક દિશામાં તક સાધતા શીખવું પડશે.