RSS

પુરુષના મંગળ માટે પોતાની ડોકમાં સૂત્ર રાખીને ફરતી સ્ત્રી પોતાના પુત્રને સ્ત્રીનું મંગળ કેવી રીતે ઈચ્છવું એ ન શીખવતી હોય તો કમનસીબી કોની?!

08 Mar

 લગભગ ગયા એપ્રિલ મહિનાની વાત છે. શનિવારે સાંજે સાડાસાત વાગે હું દિલ્હી એરપોર્ટથી રોહિણી જઈ રહ્યો’તો ત્યારે એક વિચિત્ર લાગે તેવી વાત મારા મનમાં નોંધાઈ – એક કલાક અને દસ મીનીટની મુસાફરીમાં રસ્તા ઉપર, બસ સ્ટેન્ડ ઉપર, પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ વગેરેમાં મેં એકપણ સ્ત્રીને ના જોઈ. અલબત્ત ગાડીમાં કે સ્કુટર ઉપર પુરુષની સાથે હોય તેવી સ્ત્રીઓ જોઈ પણ તે’ય લગભગ નગણ્ય કહી શકાય એવી સંખ્યામાં ! જ્યાં રાત્રીના બે વાગે પણ સ્ત્રીઓને એકલી ફરતી જોઈ હોય તેવા શહેરમાંથી તમે આવતા હોવ  ત્યારે આવી નોંધ તમારા મનમાં પ્રશ્નો જરૂર ઉભા કરે. મને થયું કે ડ્રાઈવરને પૂછું, પણ ડ્રાઈવરને થશે કે આ સાહેબને છોકરીઓ જોવામાં આટલો રસ કેમ હશે?! એવા વિચારે મેં મારી જાતને રોકી રાખી. પરંતુ ગાડી જેમ જેમ આગળ વધતી ગઈ તેમ તેમ સ્ત્રીઓની ગેરહાજરીની નોંધ મને વધારે ખટકતી ગઈ. એવું નહતું કે મને ખબર નહતી કે દિલ્હી જેવી જગ્યાઓમાં સાંજ પછી મહિલાઓ એકલી બહાર નીકળવાનું ટાળે છે પણ સાવ આવું હોય તે મનમાં બેસતું નહતું.  મને થયું કે આ બાબતે સ્થાનિક પુરુષ શું માને છે એ જાણવા પણ મારે ડ્રાઈવરને પૂછવું તો રહ્યું જ. અને મેં પૂછી કાઢ્યું ‘ભૈયા યહાં રોડ પર આદમી હી આદમી દીખ રહે હૈ, ઔરતે કયું નહીં દીખતી?!!’ એણે થોડા વાંકા વળીને રીઅર મિરરમાં પોતાની નજર મારા ઉપર સ્થિર કરી – આજની ભાષામાં ‘લુક’ આપ્યો. થોડી ચુપકીદી પછી એણે એકદમ ફ્લેટ ટોનમાં જવાબ આપ્યો ‘યહાં તો એસા હી હૈ, સહી ઔરતે રાતકો અકેલે નહીં નિકલતી’ મને એની માનસિકતાનો પરિચય મળી ગયો, હું એને કહેવા માંગતો હતો કે ‘યહાં શાયદ આદમી સહી નહીં હૈ ઈસલીયે એસા હૈ’ પરંતુ એક ફોન આવી ગયો અને મારી વાત પતી ત્યાં મારે જ્યાં લેકચર આપવાનું હતું તે હોટલ આવી ગઈ. વાત મનમાં રહી ગઈ, પણ નવા વર્ષની પૂર્વસંધ્યાએ બેંગ્લોરમાં બનેલી ઘટના અને તે પછીની વિવિધ પ્લેટફોર્મ પર થયેલી ચર્ચાઓના કારણે પાછી એ વાત મનમાં તાજી થઇ.

રાજકારણીઓ અને વિવિધ ક્ષેત્રની સેલીબ્રીટીઓ તો આવા પ્રસંગોની જાણે રાહ જોતી હોય એમ યુવતીઓની છેડતીના વિડીયો વાઈરલ થતાની સાથે જ એમનો ‘જૂની ગીલ્લી જુનો દાવ’ ચાલુ થઇ ગયો. બૌદ્ધિક હોંશિયારી અને ડાહપણ ઝાડવાનું ચાલુ થઇ ગયું. કો’કે કાયદાને ભાંડી તો કો’કે યુવતીઓના વસ્ત્રોને, કો’કે મહિલા સશક્તિકરણનો રાગ છેડ્યો તો કો’કે પુરુષપ્રધાન સામાજિક વ્યવસ્થાને ગાળો દીધી! એક જમાનામાં ખરેખર આકાશના સિતારાની જેમ દુર્લભ અને આજે ગમે તેના ખિસ્સામાંથી નીકળી આવે એવા પરચુરણ જેવી થઇ ગયેલી બોલીવુડ સેલીબ્રીટીઓએ પણ યથાશક્તિ ટ્વીટ ઠોક્યા, કેટલાક તો સામસામી ઝગડ્યા પણ ખરા! દુખદ વાત એ છે કે આપણા દેશમાં સ્ત્રીઓની સામાજિક છબી (સોશિયલ ઈમેજ) અને આત્મ-ગૌરવને જેટલું નુકસાન ફિલ્મો અને ગીતોએ પહોચાડ્યું છે એટલું કદાચ બીજા કોઈએ નહીં પહોચાડ્યું હોય. વિચારો, એવી કેટલી ફિલ્મો છે કે જેને જોઇને બહાર નીકળીએ ત્યારે એવું લાગે કે આખી ફિલ્મમાં ટૂંકા કપડા પહેરીને ઉત્તેજના ફેલાવવા સિવાય હીરોઈનનું કોઈ કામ જ ન હોય! જરૂર હોય કે ના હોય નગ્નતા કે કામુકતાથી ભરપુર દ્રશ્યો કે શબ્દોથી ભરેલું આઈટમ સોન્ગ્સ અને તેના માટે લીડ હિરોઇનોના સ્પેશ્યલ એપિઅરન્સ સામાન્ય માણસના મન પર શું અસર કરે છે?! હિરોઇનોના શરીર અને કલાત્મકતા કે વિષયની જરૂરિયાત હેઠળની અશ્લીલતાથી માત્ર બોક્સ-ઓફીસની રોકડીથી આગળ કંઈ ના વિચારનારા આવા સમયે કુદી પડે છે એ કદાચ એમનો છૂપો અપરાધભાવ પણ હોઈ શકે!

 દર વખતે બને છે તેમ, કદાચ આ લેખ વાંચતા હશો ત્યાં સુધી આ ઘટના વિસરાઈ ગઈ હશે, તેને લગતા હેશ-ટેગ્સ્ ખોવાઈ ગયા હશે અને ટ્વીટ ઘેલા સેલીબ્રીટીઓ કો’ક બીજા વિષયમાં મચી પડ્યા હશે. આ જ કોલમમાં મેં પહેલા પણ કહ્યું હતું અને આજે ફરી કહું છું મહિલા સશક્તિકરણની ખાલીખમ વાતોની વચ્ચે માત્ર એક સન્માનપૂર્વક નજર માટે સ્ત્રી તરસે છે. કાયદો, સમાજ, સ્ત્રીઓનો પહેરવેશ, દારૂ વગેરે જેને દોષ દેવો હોય તેને દો, બાકી આવી ઘટનાઓ પાછળ પુરુષના માનસમાં સ્ત્રીની છબી સૌથી વધુ ભાગ ભજવે છે. જ્યાં સુધી સ્ત્રીને વ્યક્તિ કરતા વસ્તુ તરીકે જોવામાં આવશે ત્યાં સુધી સ્ત્રીઓનું જાતીય શોષણ નક્કી છે. આપણી ફિલ્મો, ગીતો, જાહેરાતો વગેરે જાણતા-અજાણતા સ્ત્રીઓને માત્ર ઉપભોગની વસ્તુ તરીકે જ ચીતરે છે. હા, કેટલીક છૂટી છવાઈ સ્ત્રી કેન્દ્રિત ફિલ્મો અપવાદરૂપે આગળ ધરી શકાય પરંતુ માનસિકતા મોટોભાગે જે દર્શાવાતું હોય તેનાથી ઘડાતી હોય છે. એમાં વળી મોબાઈલ અને ઈન્ટરનેટના કારણે ખિસ્સામાં ગોઠવાઈ ગયેલી પોર્નોગ્રાફીએ બળતામાં ઘી હોમ્યું છે, સ્ત્રી માત્ર જાતીય ઉપભોગ માટેનું સાધન હોય તેવી છબી એ જોનારાના માનસમાં ઊંડે ઊંડે ઉભી કરતી જાય છે. આ ઉપરાંત સમાજ તરીકે આપણે પણ ઓછા નથી. છોકરીઓના ભણતર પાછળ પૈસા ખર્ચવા મુઠ્ઠી ખોલતા અચકાતા લોકો, એ જ છોકરીના લગ્નમાં પોતાના દલ્લા ખુલ્લા મૂકી દેતા હોય છે! એમને મન છોકરી કરતા પોતાની સામાજિક પ્રતિષ્ઠા વધુ મહત્વની હશે ને?! પાછા કેટલાક વિરલાઓ કારણ પણ એવું આપે કે છોકરીઓને બહુ ભણાવીએ તો તેમના માટે છોકરા શોધવાની તકલીફ પડે!! ઘણા તો એવું’ય માનતા હોય છે કે બહુ ભણેલી નહીં લાવવાની, માથે ચઢી જાય! ભીતરમાં આવી માનસિકતા અને બહારથી આવી ઘટનાઓની સામે મીણબત્તીઓ લઈને ઉભા થઇ જવાનું!! અલ્યા, મનમાં દીવો કરોને, બહાર નથી ઝાકઝમાળ કરવું. ગમે કે ના ગમે આ આપણા સમાજનો દંભી ચહેરો છે. આવા વાતાવરણમાં સ્ત્રીને સન્માનપૂર્વક જોતા શીખવાડવું ખરેખર અઘરું છે.

ખરેખર જોઈએ તો સ્ત્રીઓ સાથે થતા દુર્વ્યવહારોની જવાબદારી કોઈ એક વ્યક્તિ પર ઢોળવી શક્ય નથી. પુરૂષ, સ્ત્રી, મીડિયા અને સમાજ બધા પોત-પોતાની રીતે જવાબદાર છે. પરંતુ જો કોઈ આ ઘટનાઓ રોકી શકે એમ હોય તો તે માત્ર સ્ત્રી જ છે. કહેવાનું તાત્પર્ય એ નથી કે આ મુદ્દે પુરૂષ કે સમાજને બક્ષવા જોઇએ; પણ સ્ત્રીઓએ જ આ માટે કમર કસવી પડે તેમ છે. સ્ત્રીઓનો જાતીય ઉપયોગ કરવાની પુરૂષની માનસિકતા કે સ્ત્રીઓના શરીર-દેખાવ બતાવીને સ્ત્રીઓને માત્ર ઉપભોગ કરવાની વસ્તુ તરીકે સમાજના માનસમાં ઠોકી બેસાડવાની વિવિધ માઘ્યમોની હલકી વૃત્તિ બદલવા સ્ત્રીઓએ જ મેદાનમાં ઉતરવું પડે એમ છે. પુરુષના મંગળ માટે પોતાની ડોકમાં સૂત્ર રાખીને ફરતી સ્ત્રી પોતાના પુત્રને સ્ત્રીનું મંગળ કેવી રીતે ઈચ્છવું એ ન શીખવતી હોય તો કમનસીબી કોની?! પુરુષ માટે આ સહજ કે સ્વભાવગત નથી, શીખવવું પડે તેમ છે. માતાએ શિખામણ આપવી પડે અને પિતાએ તેના પોતાના વ્યવહારમાં મૂકીને શીખવવી પડે તેવી આ બાબત છે.

પૂર્ણવિરામ: યુવતીની છેડતી પાછળ તેણે પહેરેલા વસ્ત્રો કરતા તેની બોડીલેન્ગ્વેજ વધુ જવાબદાર હોય છે. વજન ‘ના’ નું નથી પડતું, કેવા હાવભાવથી કહેવાય છે એનું પડે છે!

Advertisements
 

Tags: , , , ,

One response to “પુરુષના મંગળ માટે પોતાની ડોકમાં સૂત્ર રાખીને ફરતી સ્ત્રી પોતાના પુત્રને સ્ત્રીનું મંગળ કેવી રીતે ઈચ્છવું એ ન શીખવતી હોય તો કમનસીબી કોની?!

  1. Patadiya Dharmesh

    March 14, 2019 at 2:35 pm

    પૂર્ણવિરામ ઉપરથી, પુત્રને સ્ત્રીના મંગળ સાથે સાથે માએ પુત્રીને બોડીલેન્ગવેજ કેમ નો શીખવવી? આશા રાખું કે આ કોમેન્ટ ઉપરથી મારી “માનસીકતાની” ખબર પડી ગઈ હશે કારણકે કપડાં ઉપરથી તો સ્ત્રીનું ચરિત્ર નો ખબર પડે પણ કોમેન્ટ ઉપરથી માનસિકતા જરૂર ખબર પડી જાય 🤣

    બિચારા પુરુષો, દરેક પ્રકારની ગંદકી તેનામાં ભરેલી છે અને એટલેજ તેને “સંસ્કાર” દેવાની જરૂર છે.

     

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: