RSS

Monthly Archives: April 2016

વ્યક્તિઓ લાગણીઓનો તફાવત સહજતાથી સ્વીકારી શકે છે, લાગણીશૂન્યતા કે લાગણીવિહીનતા નહીં!

spread a thought Tari ane mari vaat

નોટબુકના લીટીવાળા એક કાગળમાં પેન્સિલથી લખ્યું’તુ ‘હું તને ગમું છું?!’ પ્રશ્નની નીચે ‘હા’ અને ‘ના’ એમ બે વિકલ્પના ચોકઠાં દોર્યા હતા – અગિયાર વર્ષની એક છોકરીની ઈન્ટરનેટ ઉપર વાઈરલ થઇ ગયેલી,સાથે ભણતા છોકરાને લખેલી આ ‘લવ-નોટ’ છે. તમને થશે કે આમાં વાઈરલ થવા જેવું શું છે?! મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં તો જયારે છોકરી આવી પ્રપોઝલ કે પ્રસ્તાવ મુકે ત્યારે છોકરાના મનમાં બે ‘લડ્ડુ’ ફૂટે, એક તો છોકરીએ સામેથી ‘પ્રપોઝ’ કર્યાનો અને બીજો છોકરી કંઈપણ કરવા તૈયાર હશે તે વિચારનો ! પણ આ છોકરો જરા વધારે ગંભીર અને તત્વચિંતક ટાઈપનો નીકળ્યો, એણે એ જ લવ-નોટમાં નીચે જવાબ લખ્યો – હું નથી જાણતો, હું હજી મારી જાતને જ બરાબર નથી જાણતો એટલે કહી ના શકું. આટલું ઓછું હોય એમ પાછી પોતાના જવાબ હેઠળ ટાંક મારી, ખરેખર તો આપણે અઢારવર્ષના ના થઈએ ત્યાં સુધી આપણી જાતને જાણતા-સમજતા નથી હોતા. બોલો, કાચી વયે કેવી ગજબ સમજદારીની વાત?! – વાઈરલ થઇ ગઈ…

આ તો અગિયાર વર્ષની કાચી ઉંમરની પ્રપોઝલ હતી પરંતુ થોડા સમય પહેલા ચીનમાં એક ચાઇનીઝ પ્રોગ્રામરે નવ્વાણું આઈફોન-૬ ને ‘હાર્ટ’ના આકારમાં ગોઠવી, તેની વચ્ચે ઉભા રહીને મિત્રોની હાજરીમાં ગર્લફ્રેન્ડને પ્રપોઝ કર્યું. રખે એવું માનતા કે છોકરીએ રોમાંચિત થઈને આલિંગન કે ચુંબન આપતા લગભગ બ્યાંસી હજાર ડોલર્સના ફોન વચ્ચે ઉભેલા પ્રોગ્રામરભાઈનો પ્રસ્તાવ સ્વીકારી લીધો હશે, એણે પ્રસ્તાવને સાફ(બ્લંટ) ના પાડી દીધી!  પ્રોગ્રામરભાઈ તો દુખી થયા જ પણ સાથે સાથે બધા મિત્રો પણ પુષ્કળ દુખી થયા કારણ કે જો છોકરીએ પ્રસ્તાવ સ્વીકાર્યો હોત તો એ બધાને તેની ખુશીમાં આ આઈફોન-૬ મળવાના હતા! – પણ, આ વાત કંઈ ખાસ વાઈરલ ના થઇ…

પહેલી વાત વાઈરલ થઇ અને બીજી ના થઇ તેની પાછળ વિવિધ કારણો આપી શકાય પરંતુ એક મનોવૈજ્ઞાનિક કારણ મારા મગજમાં આવે છે. સામાન્યરીતે પ્રેમના પ્રસ્તાવમાં વ્યક્તિઓ વધુ પડતા આશાવાદી હોય છે અને તેના જોરે જ પ્રસ્તાવ મુકવાની હિંમત કરતા હોય છે. સામેવાળાને અસ્વીકાર કરવાની પુરેપુરી સ્વતંત્રતા છે એવી સુફિયાણી વાતો કરનારાઓ પણ મનોમન તો પ્રસ્તાવ સ્વીકારાવો જ જોઈએ તેવો આગ્રહ રાખતા હોય છે. સાથે સાથે એમને એવી પણ અપેક્ષા હોય છે કે જો સામેવાળાને પ્રસ્તાવ ના સ્વીકારવો હોય તો પણ પોતાની લાગણીઓને ઠેસ ના પહોંચે તેનું ખ્યાલ તો રાખવું જ જોઈએ. વર્ષો પહેલા વાંચેલી પંક્તિઓ આ સંદર્ભમાં અહીં ટાંકવાનું મન થાય છે – ‘હું ક્યાં કહું છું તમારી હા હોવી જોઈએ, પણ ના કહો એમાં વ્યથા હોવી જોઈએ.’ ખરેખર તો માત્ર પ્રસ્તાવ મુકનાર જ નહીં, અન્ય લોકો પણ એમ માનતા હોય છે કે કોઈનો’ય પ્રસ્તાવ વ્યક્તિએ તેમની લાગણીઓને ઠેસ ના પહોંચે એવી રીતે ઠુકરાવો જોઈએ. આ પ્રમાણે જોઈએ તો પહેલો પ્રસ્તાવ ના સ્વીકારવામાં અગિયાર વર્ષના છોકરાની ફિલસુફીમાં સંવેદનશીલતા અનુભવાય જયારે બીજા પ્રસ્તાવમાં છોકરીની બ્લંટ-સાફ ના મોટાભાગની વ્યક્તિઓને ખટકે એમ છે. સ્વાભાવિક છે પહેલી ઘટના શેર કરવાનું મન સહજ રીતે થાય પણ બીજી ઘટના શેર કરવાનું મન કોઈ સંદર્ભ ઉભો થાય તો જ થાય!

વાઈરલ થવા પાછળનું ગણિત છોડીને વાત કરીએ તો હકીકત એ છે કે તમે ગમે તેટલા પોલીશ થઈને કે ગમે તેટલી ફિલસુફી-સમજદારી ઝાડીને કોઈના પ્રેમ-પ્રસ્તાવનો અસ્વીકાર કરો, પ્રસ્તાવ મુકનારા માટે તો અસ્વીકૃતીનો એ અનુભવ દુ:ખદ જ હોવાનો. યુવક હોય કે યુવતી, સંબંધોમાં નકાર(રીજેકશન) પચાવવો અઘરો છે અને સાથે સાથે આત્મવિશ્વાસને તોડનારો પણ છે. ઘણી વ્યક્તિઓ તો આ રીજેકશનના ડરથી કોઈની સાથે નજદીકી કેળવવાથી પણ ગભરાતી હોય છે. તો બીજી કેટલીક વ્યક્તિઓ આવા ડરને કારણે સંબંધમાં આત્મસન્માન નેવે મૂકી દેતી હોય છે અને અત્યાચાર સુદ્ધાં સહન કરતી હોય છે.

પ્રસ્તાવ અસ્વીકાર કરવાનો સૌથી સંવેદનશીલ રસ્તો એ છે કે એની લાગણીઓ પરત્વે સન્માન ધરાવવાની સાથે સાથે એવો અહેસાસ કરાવવો કે એને જે પ્રકારની લાગણીઓ તમારા પ્રત્યે છે, તે પ્રકારની લાગણીઓ તમને એના પ્રત્યે નથી. કારણ કે, વ્યક્તિઓ લાગણીઓનો તફાવત સહજતાથી સ્વીકારી શકે છે, લાગણીશૂન્યતા કે લાગણીવિહીનતા નહીં. ગોળ ગોળ વાત કરવાને બદલે સ્પષ્ટ વાત નકારને સહજ બનાવે છે અને સામેવાળાને મૂંઝવણ કે ગેરસમજથી દુર રાખે છે. ઘણી વ્યક્તિઓ પ્રસ્તાવ નકારતા સમયે જરૂર કરતા વધુ સહાનુભુતિ દર્શાવે છે જે સરવાળે સામેવાળાને લાગણીઓના મુદ્દે વધુ નબળી બનાવે છે અને પછી તેના માટે આ અસ્વીકાર પચાવવો અઘરો બની રહે છે. મહત્વની વાત એ છે કે જો કોઈ તમારો અસ્વીકાર ના પચાવી શકે તો તેની તમારા પરત્વેની લાગણીઓ તમારા માટે માથાનો દુ:ખાવો બની જાય છે.

પૂર્ણવિરામ:

પ્રેમનો અસ્વીકાર તમારો હક્ક છે પણ એ અસ્વીકૃતિ સામેવાળો સ્વીકારી શકે તે રીતે કરવી એ તમારી ફરજ છે.

This slideshow requires JavaScript.

Advertisements
 

Tags: , , , , , , , , , ,