RSS

Monthly Archives: May 2015

યાદશક્તિ મનુષ્યની સૌથી જરૂરી માનસિક શક્તિઓમાની એક છે પરંતુ ભૂતકાળ વાગોળવાની ટેવ ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે એ સૌથી મોટી નબળાઈ બનીને રહી જાય છે.

યાદશક્તિ મનુષ્યની સૌથી જરૂરી માનસિક શક્તિઓમાની એક છે પરંતુ ભૂતકાળ વાગોળવાની ટેવ ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે એ સૌથી મોટી નબળાઈ બનીને રહી જાય છે.

જીવનમાં મનને અશાંત રાખતી અનેક બાબતો છે પરંતુ કોઈ મને એમ પૂછે કે એક મનોચિકિત્સક તરીકે તમે મનને અશાંત રાખતી બાબતો પૈકી સૌથી વધારે કઈ બાબતને અગત્યની ગણો છો તો હું ચોક્કસ કહું કે આપણી યાદશક્તિ. વ્યક્તિઓને જેટલી તેમની યાદશક્તિ અશાંત રાખી શકે છે તેટલી બીજી કોઈ બાબત નથી રાખી શકતી. આમ તો યાદશક્તિ મનુષ્યની સૌથી જરૂરી માનસિક શક્તિઓમાની એક છે પરંતુ ભૂતકાળ વાગોળવાની ટેવ ધરાવતી વ્યક્તિઓ માટે એ સૌથી મોટી વિટંબણા છે. ઘણી વ્યક્તિઓને સતત પોતાનો ભૂતકાળ ઉલેચ્યા કરવાની કે ચૂંથ્યા કરવાની ટેવ હોય છે. આ વ્યક્તિઓ વર્તમાનમાં જીવવાને બદલે ભૂતકાળમાં જીવતી હોય છે અને વિચારોમાં મહદઅંશે ભૂતકાળની યાદ રાખેલી બાબતો વાગોળે રાખતી હોય છે. એ પણ સારી બાબતો નહીં પરંતુ ના ભુલી શકાતી ખોટી બાબતો. ભૂતકાળમાં કરેલી નાની નાની ભૂલો, પોતાને થયેલા અન્યાયો, પોતાને પડેલા દુઃખ, પોતાની સાથે થયેલી ગેરવર્તણૂક વગેરે તમામ બાબતો ફિલ્મની રીલની માફક તેમના મનમાં ચાલતી રહેતી હોય છે. આ બાબતોને કારણે તેમને મનોમન આક્રોશ, ગુનો કર્યાની લાગણીઓ(ગીલ્ટ), નાનમ, જાત પ્રત્યે કે અન્ય પ્રત્યે ઘૃણા અથવા પોતાની ઉપેક્ષાની લાગણીઓ અનુભવાતી હોય છે. સરવાળે તે આ વિચારોથી દુઃખી રહે છે, એકના એક દુઃખનો અવારનવાર અનુભવ કરે છે અને હતાશા અનુભવે છે.

spread a thought Manas

કોઈ વ્યક્તિ રોજ એકની એક રમુજ કહીને આપણને હસાવી નથી શકતી તો પછી એકની એક બાબત આપણને અવારનવાર દુઃખનો અનુભવ કેવીરીતે કરાવી શકે તે ઊંડું ચિંતન માંગી લે તેવી વાત છે. સમજાય તો સાવ સહજ છે અને ના સમજાય તો દુખદ છે. જે વાતો, ઘટનાઓ કે વ્યવહારો વીતી ગયા છે તેની સાથે જે તે સમય પણ વીતી ગયો છે. આજના સંદર્ભમાં વીતેલા સમયને ફરી ઉભો કરવો અશક્ય છે તો વીતેલા ભૂતકાળની સાથે સંકળાયેલી લાગણીઓનો ફરી ફરી અનુભવ કરવો કેટલો યોગ્ય ગણાશે એ ભૂતકાળ વાગોળતા રહેતા દરેક વ્યક્તિએ પોતાની જાતને પૂછવા જેવો પ્રશ્ન છે.

જો આટલું સમજાતું હોય અને મન સ્વીકારી શકતું હોય તો આ જ ઘડીએ સંકલ્પ કરો. શેનો? બધું ભૂલી જવાનો?! ના, ભૂલવાનો સંકલ્પ ના હોય. વાસ્તવમાં તો ભૂલવાના દરેક પ્રયત્નો એ બાબતનું ફરી ફરીને રટણ છે અને તેની યાદ તાજી રાખવાની આપણી માનસિક ચેષ્ટા છે. ભૂલવું એ તો આપમેળે થતી ઘટના છે, એના માટેના કોઈ પ્રયત્ન ના હોય. ના ભુલાતી બાબતોનો પ્રાણ તેની સાથે જોડાયેલી લાગણીઓમાં છે, જે ક્ષણે આપણે આ બાબતો, ઘટનાઓ, વ્યવહારો કે ભૂલો સાથે સંકળાયેલી લાગણીઓથી મુક્ત થઇ જઈએ તે જ ક્ષણે તેમનો પ્રાણ નીકળી જાય છે અને લાગણીવિહીન થયેલી તમામ બાબતો આપમેળે માનસપટ પરથી ભુસાતી જાય છે.

પણ પાયાનો પ્રશ્ન એ છે કે આ લાગણીઓથી મુક્ત કેવીરીતે થવું?! ભૂતકાળને જડતાપૂર્વક વળગી રહેવાનું વલણ બદલવું પડશે. વીતી ગયેલા સમયને વીતેલો જાણવો પડશે અને તેના અફસોસથી આગળ વધીને વિચારવું પડશે. કોઈનાથી ખોટું થઇ ગયું હોય તો તેને માફ કરો અને એથી’ય વધુ અગત્યનું તમારાથી ખોટું થયું હોય કે ભૂલ થઇ હોય તો પોતાની જાતને માફ કરો. માફી મનમાં સંઘરાયેલી નકારાત્મક લાગણીઓથી તાત્કાલિક છુટકારો અપાવે છે તે વાત હમેશા યાદ રાખીને વ્યવહારમાં ઉતારવા પ્રયત્નશીલ થવું પડશે.

વિસ્મૃતિ એ જીવનનો વૈભવ છે શરત માત્ર એટલી કે એ જો તમારી સાથે થયેલા માઠા, નકારાત્મક કે દુખદ અનુભવો અને વ્યવહારોની હોય. ઘણાને આ વૈભવ પ્રાપ્ત કરવામાં પોતાનું મહત્વ ગુમાવી દેવાનો ડર લાગશે. જો હું લોકોના દુરવ્યવ્હારો કે જીવનના માઠા અનુભવો ભૂલી જઈશ તો લોકોમાં મારી ગણના થતી બંધ થઇ જશે, મહત્વ જતું રહેશે અને હું ‘ચાલશે-ભાવશે-ફાવશે’ની કેટેગરીમાં મુકાઈ જઈશ. મારે એમને માત્ર બે વાત કહેવી છે એક આપણું મહત્વ આપણી આડોડાઈથી નહીં પણ પરિપક્વતાથી છે અને ભૂલવું એ પરિપક્વતાની નિશાની છે. બીજી વાત, જીવનના ના ગમેલા અનુભવો આંખ સામે રાખીને ઉચાટપૂર્વક  જીવવું એના કરતા વિસ્મરણના વૈભવમાં અહમને ભૂલી મસ્તીમાં જીવવાની કળામાં જ જીવનની સાર્થકતા છે.

Instagramt

 
2 Comments

Posted by on May 31, 2015 in માનસ

 

Tags: , , , , , ,

સ્ત્રીના મનની ડાયરીમાં રોજનીશી લખાયે જ જતી હોય છે અને તેમાં’ય જ્યાં તેની લાગણીઓ ઘવાઈ હોય ત્યાં તો ‘હાઈલાઈટર’ પણ ઘસાતું જાય છે!

Tari ane mari vaat

તાજા પરણેલાં એક યુગલની આ વાત છે. સવારના પહોરમાં ચા પીતા-પીતા પત્નીએ પતિને કહ્યું, ‘‘મેં ગઈકાલે જ એક મેગેઝીનમાં વાંચ્યું કે લગ્નજીવનને વઘુ મજબૂત બનાવવા પતિ-પત્નીએ એકબીજાની ન ગમતી બાબતોની યાદી બનાવતા રહેવું જોઈએ અને દર અઠવાડીયે-પંદર દિવસે તે વિશે ચર્ચા કરીને તેમાં બદલાવ લાવવા પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. આમ કરવાથી લગ્ન જીવન વઘુ સુખી અને મજબૂત બને છે.’’

“વાત દમવાળી લાગે છે” પતિએ ટાપશી પુરાવતા કહ્યું. (દરેક નવપરણિત પતિને પત્નીની વાત દમવાળી લાગતી હોય છે પણ સમયની સાથે તેમાંથી દમ ગાયબ થઇ જાય છે!)

“તો ચાલો ને આપણે પણ અજમાવી જોઈએ. એમાં કંઈ ગુમાવવાનું તો છે નહિ” પત્નીએ ઉત્સાહથી કહ્યું.

પતિ-પત્નીના આ પ્રસ્તાવ સાથે સંમત થયો. બન્ને જણાએ એકબીજાની ન ગમતી બાબતોની યાદી બનાવવાનું નક્કી કર્યું અને નિર્ધારિત કરેલા દિવસે પોત-પોતાની યાદી લઈને ડાઈનીંગ ટેબલ પર ગોઠવાઈ ગયા. પત્નીએ કહ્યું પહેલાં હું વાંચીશ અને એણે ત્રણ પાનાની યાદી કાઢી. એક પછી એક નાની-નાની વાતોથી ભરેલી આખી યાદી તેણે વાંચી અને પતિ તેને શાંતિથી સાંભળતો રહ્યો. પોતાની વાત પુરી થતાં પત્નીએ ટેબલ ઉપર પોતાના હાથની અદબવાળીને મૂકતા કહ્યું કે, ‘‘હવે તારી યાદી વાંચ પછી આપણે બદલાવ માટે શું કરવું તેની ચર્ચા કરીએ.’’ પતિએ હળવેથી પોતાની યાદીનું કાગળ બતાવતા કહ્યું, ‘મારું કાગળ તો કોરું છે. મારે આ વિષયમાં કશું જ લખવાનું નથી. મને એવું લાગે છે કે તું તારી રીતે એકદમ બરાબર છું. મને નથી લાગતું કે તારે કંઈ બદલાવ લાવવો જોઈએ. તું જેવી છું તેવી મને ગમે છે. તારા જેવી પ્રેમાળ અને સમજદાર પત્નીમાં હું કોઈ બદલાવ નથી ઈચ્છતો.’

કોઈપણ પત્ની માટે પોતાનો પતિ પોતાને જેવી છે તેવી સ્વીકારવા તૈયાર હોય તેનાથી બીજો મોટો એવોર્ડ કયો હોઈ શકે?! પતિના મનમાં પોતાના પ્રત્યેનો પ્રેમ અને સ્વીકૃતિ જોઈ પત્નીની આંખો છલકાઈ આવી. ક્ષણભર માટે તે કંઈ બોલી ના શકી પરંતુ મનોમન વિચાર્યું કે આવું ના હોઈ શકે, આ તો એણે યાદી બનાવાની તસ્દી નથી લીધી એટલે મને મસ્કો મારીને પટાવી રહ્યો છે. તરત જ પોતાની લાગણીઓ કાબુમાં લેતા એણે પતિને કહ્યું કે આવું નહીં ચાલે તારા મનમાં શું છે તે તો તારે લખવું જ પડશે, યાદી ના બનાવી શકે તો ડાયરી લખવી પડશે.

થોડા દિવસ પછી ડાયરી વાંચવાની વાત આવી. પત્નીએ કહ્યું કે પરમ દિવસે હું ખૂબ વ્યથિત હતી. ચાલ આપણે એ દિવસનું પાનું વાંચીએ. પત્નીએ લખ્યું’તુ – એ આજે ઓફિસથી આવ્યો ત્યારે વ્યથિત જણાતો હતો. મને લાગ્યું કે સવારે થોડી ચડભડ થઈ હતી તેનો ગુસ્સો હજુ ઉતર્યો નથી પરંતુ એ કંઈ ન બોલ્યો. જમતી વખતે પણ તેનું મૌન મને અકળાવી રહ્યું’તું. મેં પૂછ્યું શું વાત છે કંઈ બોલતો નથી?! એણે કહ્યું કંઈ નહીં. રાત્રે પણ મોડે સુધી ટી.વી. જોતો રહ્યો. મને ‘ગુડનાઈટ’ પણ ના કહ્યું અને સૂઈ ગયો. હું મોડી રાત સુધી વિચારતી રહી કે હવે તેને મારા પ્રત્યે પહેલા જેવો પ્રેમ નથી રહ્યો. તે ધીરે-ધીરે મારાથી દૂર થઈ રહ્યો છે. એના જીવનમાં કોઈ બીજી સ્ત્રી તો નથી આવી ગઈ ને ?!  હવે પતિનો વારો આવ્યો. એણે તે દિવસના પાનામાં લખ્યું’તું-આજે આપણે વર્લ્ડ-કપમાંથી બહાર ફેંકી ગયા, મારા મૂડ ની પથારી ફરી ગઈ.

વાત નાની અને કાલ્પનિક છે પરંતુ અનેક મર્મથી ભરેલી છે. સાથે જીવતા-જીવતા ઘણા પ્રસંગો એવા આવે છે કે એકબીજા પરત્વે દુઃખ થાય, હતાશા અનુભવાય કે આક્રોશ થાય. શું આ બધાની યાદી બનાવીને રાખવી ?! આપણી વાર્તામાં તો પત્નીએ કાગળ ઉપર યાદી બનાવી છે પરંતુ વાસ્તવિક જીવનમાં મોટાભાગની સ્ત્રીઓના માનસપટ પર આવી નાની-નાની બાબતોની યાદી રહેતી હોય છે, જ્યારે પુરૂષોની સ્લેટ આ બાબતે કોરી જ રહેતી હોય છે. આવી યાદીઓ સરવાળે તો દુઃખ, અસંતોષ અને ફરિયાદોને જ જન્મ આપે છે. મનોચિકિત્સક તરીકે મેં હંમેશાં અનુભવ્યું છે કે સ્ત્રીઓને પુરૂષો પ્રત્યે જેટલો અસંતોષ અને ફરિયાદો હોય છે તેટલી પુરૂષોને સ્ત્રીઓ પ્રત્યે નથી હોતી. આ વાસ્તવિકતા પાછળ રહેલા કારણોમાં કદાચ સ્ત્રીઓની આ યાદી બનાવવાની ટેવ ઘણો મોટો ભાગ ભજવે છે. મનમાં આવી યાદીઓ બનાવી સંઘરવાની સાથે-સાથે નાની-નાની બાબતોને લઈને મગજ દોડાવવાની પણ એક સ્વભાવગત્ નબળાઈ સ્ત્રીઓમાં હોય છે. આપણી વાર્તામાં પત્નીની ડાયરી આ બાબતની ચાડી ખાય છે. સ્ત્રી સાચે જ આવી ડાયરી લખે કે ના લખે પણ એના મનની ડાયરીમાં તો આવી રોજનીશી લખાયે જ જતી હોય છે અને તેમાં’ય જ્યાં પોતાની લાગણીઓ ઘવાઈ હોય ત્યાં તો ‘હાઈલાઈટર’ પણ ઘસાતું જાય છે! પતિનો મૂડ એક મેચ ને કારણે ખરાબ હતો અને પત્નીએ શું નું શું વિચારી લીધું !

બધા જ સ્વીકારે છે કે આપણો જીવનસાથી આપણા જેવો તો ન જ હોઈ શકે. એ પોતાનું અલગ વ્યક્તિત્વ ધરાવતી વ્યક્તિ છે. પરંતુ, કમનસીબી એ છે કે આ સ્વીકૃતિ સમજદારીમાં જવલ્લેજ પલટાય છે. આપણે તેના વ્યક્તિત્વમાં રહેલી લાક્ષણિકતાઓને અલગ વ્યક્તિત્વ તરીકે નહીં પણ ખામી તરીકે મૂલવીએ છીએ અને તેને કારણે ઉભી થતી બાબતો-વ્યવહારો મનમાં ચગળી-ચગળીને વાગોળ્યા કરીએ છીએ, અવાર-નવાર નાજોઈતા ઘર્ષણમાં ઉતરી પડીએ છીએ. આવા અભિગમથી સંબંધોમાં મજબૂતાઈ અને ઉષ્મા આવશે ?! તમે એ બાબતોની યાદી મનમાં રાખીને કે તેના અંગે લાંબુ-લાંબુ વિચારીને, ફરિયાદ કરીને તેને બદલી શકશો ?! ના, કદાપિ નહીં. સંબંધોમાં વ્યક્ત થતો અસંતોષ ઉધઈ જેવો છે, જે ધીરે-ધીરે સંબંધને અંદરથી કોરી ખાય છે. પુરૂષોની સરખામણીએ સ્ત્રીઓ સંબંધમાં બીજાને બદલવાની અપેક્ષા, તેની ખામીઓની યાદી બનાવવાની નબળાઈ અને નાના-નાના મુદ્દાઓ પકડીને વિચારોનું મહાયુઘ્ધ સર્જવાની વૃત્તિથી પીડાય છે. જેને લઈને સંબંધોમાં લાગણીઓના મુદ્દે પુરુષની સરખામણીએ સ્ત્રી વઘુ કષ્ટ ઉઠાવે છે.

પૂર્ણવિરામઃ

સ્ત્રીઓ પાસે છઠ્ઠી ઈન્દ્રીય છે તો પુરૂષો પાસે શું છે?!

– વિસ્મરણનો વૈભવ!!

Instagramt

 

Tags: , , , , , ,

એકબાજુ ટીવી ચાલુ હોય, બીજીબાજુ લેપટોપ, કાનમાં સંગીત, હાથમાં ચોપડી અને વચ્ચે વચ્ચે મોબાઈલમાં ચેટ ! એકસાથે બધી જગ્યાએ ધ્યાન રાખવાની લ્હાયમાં કશે’ય ધ્યાન નહી !!

spread a thought Manas

જે ઘણી વ્યક્તિઓ એવી છે કે જેને જીવનમાં ઘણું બધું કરવું છે પણ તેમની પાસે સમય નથી અને બીજી બાજુ એવી વ્યક્તિઓ પણ છે કે જેની પાસે સમય જ સમય છે, સમય ક્યાં પસાર કરવો તે તેમની મુખ્ય સમસ્યા છે. આમ જોવા જઈએ તો આ બંને પ્રકારની વ્યક્તિઓએ તેમના સમયનું યોગ્ય આયોજન કરવું પડે એમ હોય છે. પહેલાં પ્રકારની વ્યક્તિઓએ સમય મેળવવા માટે અને બીજા પ્રકારની વ્યક્તિઓએ તેમનો સમય સારી રીતે પસાર થાય તે માટે તેમના સમયનું યોગ્ય આયોજન કરવું પડે.

જે વ્યક્તિઓ પાસે સમય નથી હોતો અને સાથે સાથે તેનું યોગ્ય આયોજન પણ નથી હોતું તેવી વ્યક્તિઓ જાણે-અજાણે એક સાથે, એક સમયમાં, એક કરતાં વધારે કામ કરવાની ટેવ ધરાવતી હોય છે જેને આપણે ‘મલ્ટી-ટાસ્કિંગ’ તરીકે ઓળખીએ છીએ. જે વ્યક્તિઓ પાસે સમયની મારામારી છે કે સમયના યોગ્ય આયોજનનો અભાવ છે તે વ્યક્તિઓ ‘મલ્ટી-ટાસ્કિંગ’ કરે તે કદાચ સમજી શકાય એવું છે પરંતુ આજકાલના કિશોરો અને યુવાનોને તો આની ટેવ જ પડી ગઈ છે ! એકબાજુ ટીવી ચાલુ હોય, બીજીબાજુ લેપટોપ, કાનમાં સંગીત, હાથમાં ચોપડી અને વચ્ચે વચ્ચે મોબાઈલમાં ચેટ ! એકસાથે બધી જગ્યાએ ધ્યાન રાખવાની લ્હાયમાં કશે’ય ધ્યાન નહી !! વાસ્તવમાં આપણે ‘મલ્ટી-ટાસ્કિંગ’ માટે માનસિક રીતે પ્રોગ્રામ થયેલા નથી. આપણું મગજ એક સમયે એક જ કામને સો ટકા ન્યાય આપી શકે તેમ હોય છે. અલબત્ત એનો મતલબ એવો નથી કે એક સાથે આપણે એક કરતાં વધારે કામ ના કરી શકીએ પરંતુ એમ કરતાં આપણું ધ્યાન પણ વહેંચાઈ જાય છે. દા.ત. વાહન હંકારતા હંકારતા આપણે ફોન પર વાત ચોક્કસ કરી શકીએ પણ આપણી સતર્કતાના ભોગે ! મગજ એકસાથે જયારે ઘણી બધી જગ્યાએ અટવાયેલું હોય ત્યારે તણાવ અનુભવતું હોય છે અને આ તણાવની અસર આપણા સ્વાસ્થ્ય ઉપર પડતી હોય છે.

ઘણી વ્યક્તિઓ એવું માનતી હોય છે કે મલ્ટી-ટાસ્કિંગથી તમારી ઉત્પાદકતા વધતી હોય છે. કંઇક અંશે આ માન્યતા સાચી છે પરંતુ સાથે સાથે તણાવ પણ વધતો હોય છે અને તણાવ સંબંધી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ ! આ ઉપરાંત મલ્ટી-ટાસ્કિંગને લીધે તમારી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની શક્તિ વહેંચાઈ જાય છે જેની સરવાળે અસર તમારી યાદશક્તિ પર વર્તાય છે. જે તે પ્રવૃતિમાં તમારું સો ટકા ધ્યાન ના રહેવાથી એ બાબત પુરેપુરી અસરકારક રીતે યાદ પણ નથી રહેતી.

જો તમારે મલ્ટી-ટાસ્કિંગ અટકાવવું હોય તો કેટલીક બાબતોનું આયોજન કરવું જરૂરી બની જાય છે.

  • દરરોજ સવારે તમારે દિવસ દરમ્યાન કરવાના કામોનું લીસ્ટ બનાવો. તેને તમારી પ્રાથમિકતા પ્રમાણે ગોઠવો અને એક પછી એક કામ હાથમાં લેતા જાવ. સમયનો અભાવ ઉભો થાય તો ઓછી પ્રાથમિકતાવાળા કામ બીજા દિવસ માટે મુલતવી રાખો.
  • અગત્યના કામો હંમેશા દિવસના શરૂઆતના ભાગમાં જ પતાવવાના રાખો જેથી તેને પતાવવા દિવસના અંત સુધી દોડાદોડ ના કરવી પડે.
  • તમે જો કોમ્પ્યુટર પર કામ કરતાં હોવ તો તમારા કામ સિવાયની બીજી વિન્ડોઝ બંધ રાખો. મેઈલ, ચેટિંગ, નેટવર્કિંગ વગેરેથી દૂર રહો. એમ નહી કે કામ કરતાં જવાનું અને સાથે સાથે સોશિઅલ નેટવર્કિંગ પણ ચાલુ !
  • જયારે પણ તમારું ધ્યાન જાય કે તમે એકસાથે એક કરતાં વધારે પ્રવૃતિમાં વ્યસ્ત છો ત્યારે પ્રાથમિકતા સિવાયની પ્રવૃતિઓ બંધ કરો.
  • કામની વચ્ચે હળવાશ માટેનો અલાયદો સમય કાઢતા રહો જેથી કંટાળો અને તણાવથી શક્ય તેટલું દૂર રહી શકાય

ઘણી વ્યક્તિઓ દલીલ કરશે કે આજના જમાનામાં મલ્ટી-ટાસ્કિંગ વગર કામમાં પહોંચી વળવું શક્ય નથી. પણ, આપણે એ ભૂલવું ના જોઈએ કે આપણે જ ઉભી કરેલી આ આદત છે. આપણે ચોવીસ કલાકમાં અઠયાવીસ કલાક જીવવું છે અને બાકી હતી એ કસર આધુનીકરણ, કોર્પોરેટ કલ્ચર, દેખાદેખી, ઉપભોક્તાવાદ વગેરેએ પુરી કરી નાખી છે. મલ્ટી-ટાસ્કિંગને આજના સમયની અનિવાર્ય જરૂરીયાત ગણીએ તો પણ સમયના યોગ્ય આયોજનથી તેને શક્ય તેટલું ઘટાડી શકાય અને તણાવથી દૂર રહી શકાય. જે યુવાનો આદતવશ મલ્ટી-ટાસ્કિંગ કરતાં હોય તેમણે પણ આ બાબત પ્રત્યે સભાન થઇ પોતાની આદત બદલવી જોઈએ જેથી તેમની ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની શક્તિ વધે.

Instagramt

 
6 Comments

Posted by on May 28, 2015 in માનસ

 

Tags: , , , , , , ,

Share about Bombay Velvet

Bombay Velvet

Bombay_Velvet_poster_2by-kalpeshvagh

Period crime drama remarkable for its visual appeal,superb background score, meaningful songs and fantastic lead performances.

What missing is storyline 😦  I wish it would have been tighter, better edited, more paced with effective dialogues – it would have been blockbuster.

Connection with characters is missing. You don’t feel for characters and I think it is one of the prime requirements for any movie to be successful 🙂

Four writers together could not give well paced plot and thrilling narration is the most unfortunate part of the film.

Cheers for great music and effective lyrics.

Personally I liked the nostalgia it creates, retro look of Ranbir-Anushka and of course, bombay before my birth 🙂

Sidhi baat, no bakvaas:

Good one time watch on weekdays

Movie Wisdom:

  1. Needy and ambitious person can be exploited easily.

  2. Favour from shrewd, manipulative and powerful people comes with a price, hidden or open.

  3. It is beyond common man’s imagination and thinking that how influential people play with power and to what extent.

  4. And of course, मोहब्बत बुरी बिमारी लगी तुझे तो तेरी ज़िम्मेदारी 🙂

Disclaimer : 🙂

I’m not a paid or commercial movie critic, neither this is technical review of the movie.This share is to help like-minded friends for spending their money and time effectively 🙂

Instagramt

 
 

Tags: , , , , ,

માનસિક અશાંતિ અનુભવતી દરેક વ્યક્તિઓએ પોતાના મનમાં દબાઈ રહેલી અને યોગ્ય રીતે વ્યક્ત ના થઇ શકેલી લાગણીઓ તપાસવી જોઈએ…

spread a thought Manas

લાગણીઓનું સંતુલન અને તેની યોગ્ય અભિવ્યક્તિ કોઈપણ વ્યક્તિના માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે ખુબ અગત્યની બાબત છે. ઘણી વ્યક્તિઓ યોગ્ય સમયે અને યોગ્ય પ્રમાણમાં પોતાની નકારાત્મક લાગણીઓ વ્યક્ત નથી કરી શકતી.આનું પરિણામ એ આવે છે કે વ્યક્તિ મનોમન આક્રોશ કે અફસોસ અનુભવતી રહે છે. આક્રોશ એ વાતનો કે લાગણીઓ વ્યક્ત નથી થઇ શકતી અને અફસોસ એ વાતનો કે તે જાણવા છતાં પોતાના આક્રોશને ખાળી નથી શકતી. સમયની સાથે આક્રોશ અને અફસોસ બંને વધતા જાય છે, માનસિક શાંતિ હણાતી જાય છે. સરવાળે પરિણામ એ આવે છે કે તેની અસર વ્યક્તિના મૂડ, વર્તન અને વ્યવહારમાં દેખાવા માંડે છે. રાત્રે સરખી-સારી ઊંઘ ના આવવી, ચિત્ર-વિચિત્ર સ્વપ્નાઓ આવવા, વગર કારણે મન ઉશ્કેરાટમાં રહેવું, નાની નાની બાબતોમાં ઝગડા થઇ જવા, સતત ઉચાટમાં રહેવું, અન્યને કે પોતાની જાતને કોઈને કોઈ બાબતે દોષ દેતા રહેવું વગેરે આ અસરોના ઉદાહરણરૂપે ગણાવી શકાય.

હવે પ્રશ્ન એ પણ થાય કે આ તો નકારાત્મક લાગણીઓ વ્યક્ત ના થઇ શકે એની વાત કરી પણ હકારાત્મક લાગણીઓ વ્યક્ત ના થઇ શકે તો શું થાય?!! હકારાત્મક લાગણીઓ મનને પોઝીટીવીટી તરફ લઇ જાય છે પણ એમાંય અપવાદ હોઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે વ્યક્તિઓ પોતાની હકારાત્મક લાગણીઓ વ્યક્ત કરી દેતી હોય છે પરંતુ જે વ્યક્તિઓ સ્વભાવથી ઈર્ષાળુ કે અદેખી હોય છે તેને કોઈના પરત્વે સારી ભાવના થઇ હોય તો પણ મનોમન ઈર્ષ્યા અનુભવે છે. દા.ત. કોઈ સંબંધીએ ક્યાંક સફળતા મેળવી અને એમના મનમાં હકારાત્મક લાગણી થઇ કે તેની આ ઉપલબ્ધી પ્રશંશાને પાત્ર છે, હવે જો વ્યક્તિને તેની ઈર્ષ્યા કે અદેખાઈ નહિ આવે તો પોતાની હકારાત્મક લાગણીઓથી પ્રેરાઈને તે વ્યક્તિને અભિનંદન આપશે- ખુશી અનુભવશે. પરંતુ જો તેને કોઈપણ કારણસર અદેખાઈ આવશે તો ક્યાંક એ લાગણીઓ વ્યક્ત જ નહિ કરે અથવા એની ઉપલબ્ધી કેમ પ્રશંશા યોગ્ય નથી તેનું લોજીક ઉભું કરીને મનોમન પીડાશે. ખરેખર તો આવા કિસ્સામાં હકારાત્મક લાગણીઓનું નકારાત્મકતામાં રૂપાંતર થઇ જશે અને તેની સફળતાને લઈને વ્યક્તિ ના-જોઈતું ‘ફ્રષ્ટ્રેશન’ અનુભવશે.

માનસિક અશાંતિ અનુભવતી દરેક વ્યક્તિઓએ પોતાના મનમાં દબાઈ રહેલી અને યોગ્ય રીતે વ્યક્ત ના થઇ શકેલી લાગણીઓ તપાસવી જોઈએ. આ માટે જાત સાથે પ્રામાણિકતા દાખવીને ચિંતન કરવું પડશે. ઘણા સગા-સંબંધીઓ આવી વ્યક્તિને મનમાં શું છે તે કહેવા માટે દબાણ કરતી હોય છે, ક્યારેક મનોચિકિત્સક પાસે પણ એવો આગ્રહ રાખતા હોય છે કે ‘સાહેબ એના મનમાં શું છે તે કઢાવો’. સાવ સાચી વાત તો એ છે કે આવી લાગણીઓ કઢાવે નથી નીકળતી, એ તો વ્યક્તિ પોતે આત્મમંથન કરે અને તેને સાચા અર્થમાં સ્વીકારીને પોતાની જાતને મદદ કરવાનું નક્કી કરે તો જ નીકળે. બાકી, સગાઓની કે અન્યની સતત પૂછપરછથી લાગણીઓ ઓછી અને સોદાબાજી વધુ બહાર આવે. દા.ત. મને ફલાણી વ્યક્તિથી કે પ્રસંગથી ખોટું લાગ્યું છે એમ કહીને વ્યક્તિ પોતાની નકારાત્મક લાગણીઓથી છુટકારો મેળવવાને બદલે એક પ્રકારનો બદલો ઈચ્છતી હોય છે, બાકી કડવાશ અને નકારાત્મકતા તો અકબંધ જ રહે છે !!

જો તમારા મનમાં કોઈ વ્યક્તિ, ઘટના કે પોતાની જાત પરત્વેની નકારાત્મક લાગણીઓ દબાઈને પડી રહેલી હોય અને તેના કારણે તમે વ્યગ્રતા, આક્રોશ, ઉચાટ કે હતાશા અનુભવતા હોવ તો તમારી જાતને આ લાગણીઓથી મુક્ત કરવા મદદ કરવી જોઈએ. આ માટેનો સૌથી સરળ પણ વ્યવહારમાં મુકવો સૌથી અઘરો રસ્તો છે ‘માફ કરી દેવાનો’! જે તે વ્યક્તિઓ કે ઘટનાઓને માફ કરી દો. ‘લે બધો વાંક એમનો, હું ક્યાંય ખોટ ના હોઉં અને તો’ય મારે માફ કરવાનું?!!’ માફ એટલા માટે નથી કરવાનું એ વ્યક્તિઓનો વ્યવહાર યોગ્ય હતો, એ સાચા હતા કે તમારો વ્યવહાર ખોટો હતો, માફ એટલા માટે કરવાનું છે કે તમને માનસિક શાંતિ મળે. એ માફીપાત્ર હોય કે ના હોય પરંતુ તમે પોતે શાંતિ મેળવવાના હકદાર છો એમ વિચારીને જતું કરવું.આ જતું કરવું એટલે મૂરખ બનવું એવું નહિ પણ જે બાબતે અને જે વ્યક્તિ તરફ જતું કર્યું છે તેમાં મળેલી શીખને યાદ રાખવી. તમારા ભવિષ્યના વ્યવહારો એ શીખના આધારે કરવા પણ એકવાર તો એ નકારાત્મકતામાંથી નીકળી જવું. અઘરું છે પણ અશક્ય નથી. ઘણા કિસ્સાઓમાં આપણે આપણી જાતને પણ માફ કરવી પડે, ખાસ કરીને આપણને આપણી ભૂલો નડી હોય અથવા આપણા વધુ પડતા વિશ્વાસ, પ્રેમ કે લાગણીઓના કારણે દગો થયો હોય તેવા કિસ્સાઓમાં ! મહત્વનું તો એ જ છે કે એમાંથી જે શીખ્યા એ યાદ રાખવું અને ફરી એ જ કારણોસર જાતને નફરત કરવી પડે એવું કશું’ય ના કરવું.  એક ભૂલ કોઈપણ માણસ કરી શકે, એની એ જ ભૂલ ગાફેલ વ્યક્તિ ફરી કરી શકે પણ એ જ ભૂલોની પરંપરા તો મુર્ખાઓ જ જાળવી શકે, એ પછી બુદ્ધિથી મૂરખ હોય કે લાગણીથી મૂરખ હોય!!

Instagramt

 
11 Comments

Posted by on May 15, 2015 in માનસ

 

Tags: , , , , , , , ,

‘આટલા વર્ષો તમે જે મારા ચહેરાની લાલી જોઇને આકર્ષાતા’તા કે મીઠી ઈર્ષા કરતા’તા તે ખરેખર લાલી નહતી પણ મને સંબંધમાં પડેલા તમાચાઓની છાપ હતી!!’

Tari ane mari vaat

ટૂંકાણમાં કે સંક્ષિપ્તમાં ઘણું કહેવું એ એક કળા છે. નિબંધ લખવા-સમજવા કરતા વન-લાઈનર લખવા-સમજવા માટે વધુ બુદ્ધી, સમજદારી અને ડહાપણની જરૂરીયાત હોય છે. ઘણીવાર આ વન-લાઈનર્સ એટલા માર્મિક હોય છે કે જાણે એક વાક્યમાં જીવનના મસમોટાં સત્યો સમાઈ ગયા હોય. ગુજરાતી ભાષાના લુપ્ત થઇ રહેલા રૂઢીપ્રયોગો અને કહેવતો આવા વન-લાઈનર્સ જ છે ને?! સમજાય તો ઘણું ઊંડું નહીંતર ઉપરથી…

‘આટલા વર્ષો તમે જે મારા ચહેરાની લાલી જોઇને આકર્ષાતા’તા કે મીઠી ઈર્ષા કરતા’તા તે ખરેખર લાલી નહતી પણ મને સંબંધમાં પડેલા તમાચાઓની છાપ હતી!!’ – એક વાક્યની આવી નિખાલસ કબુલાત આખા’ય સંબંધની બાયોગ્રાફી જેવી છે, જો સમજાય તો. ઉપરથી ઉજળા લગતા કેટલાક સંબંધોની આ નરી સચ્ચાઈ છે. આપણે ગતસપ્તાહે ‘તારી અને મારી વાત’માં પોપ-સિંગર રિહાના, પોપ-ક્વીન મેડોના, બોન્ડ-ગર્લ હેલ બેરી કે પછી ઘર આંગણાની રતિ અગ્નિહોત્રી, યુકતા મુખી, ઝીન્નત અમાન, શ્વેતા તિવારી, રિહા પિલ્લાઇ વગેરેની શારીરિક-માનસિક અત્યાચારોની જાહેર કબુલાતોની વાતમાં એક કુતુહલતા ઉપર આવીને અટક્યા હતા. આર્થિક રીતે પતિ ઉપર નિર્ભર, ઓછું ભણેલી કે અભણ, બેકાર-ઘરમાં બેસી રહેલી, કુરૂપ, પતિ વગર નિરાધાર એવી સ્ત્રીઓ મજબૂરીવશ શારીરિક અત્યાચારો સહન કરે તે હજી કદાચ સમજી શકાય તેવી વાત છે. પરંતુ, જાણીતી, સ્વરૂપવાન, પાવરફુલ, આર્થિક રીતે ખુબ સધ્ધર, પોતાનું સ્વતંત્ર અસ્તિત્વ ધરાવતી આ સ્ત્રીઓએ કે એમના જેવી બીજી ઘણી સ્ત્રીઓએ મોં ખોલતા પહેલા, લગ્ન કે સંબંધ તોડતા પહેલા આ બધું સહન કેમ કર્યું હશે?! આપણા તર્કમાં ના બેસે તેવા આવી વરવી વાસ્તવિકતા ધરાવતા સંબંધોમાં લાંબા સમય સુધી ઢસડાતા રહેવા પાછળની માનસિકતા શું?!! એમાં’ય ખાસ કરીને એવી વ્યક્તિઓ, કે જેણે સંબંધમાં ક્યારેય આવો વ્યવહાર ના અનુભવ્યો હોય, તેને તો રીતસર સહન કરનારી વ્યક્તિ ઉપર ગુસ્સો આવતો હોય છે કે આવા અત્યાચારભર્યા સંબંધને ઠોકર મારીને તે નીકળી કેમ નથી જતી?

સ્ત્રીઓ પુરુષો કરતા પ્રેમમાં વધુ વિશ્વાસ ધરાવે છે અને એથી’ય એક ડગલું આગળ, મોટાભાગની સ્ત્રીઓને પોતાના પ્રેમ થકી પુરુષને બદલી કાઢશે એવી માત્ર આશા જ નહિ વિશ્વાસ પણ હોય છે. પોતાની સાથે થઇ રહેલો દુર્વ્યવહાર રોજીંદો નથી, ક્યારેક દુર્વ્યહાર બદલ એ માફી પણ માંગે છે, ફરી નહીં થાય એવી ખાતરી આપે છે વગેરે બાબતોથી મનોમન પોતાનો વિશ્વાસ દ્રઢ કરતી તે પોતાની જાતને એ સમજાવતી રહે છે કે સાથીનું આ વર્તન પોતાના પ્રેમ અને સંભાળથી સુધરી જશે. આમે’ય સ્ત્રી સાથે આ પ્રકારનો વ્યવહાર કરનારા મોટાભાગના પુરુષો પોતાના આવા દુર્વ્યવ્હારોની વચ્ચેના સમયમાં પાછા જાણે ખુબ પ્રેમ કરનારા કે સંભાળ લેનારા હોય છે. પોતાની આવી હરકતો માટે માફી માંગનારા, ગીલ્ટ અનુભવનારા અને વાર-તહેવારે ભેટ-સોગાદોથી વરસી પડનારા હોય છે. સ્વાભાવિક રીતે જ આ સંજોગોમાં સ્ત્રીઓ લાગણીવશ બધો જ અત્યાચાર ભૂલી જાય છે અને કદાચ ભવિષ્યમાં અત્યાચાર થાય (અને થવાનો જ) તે સહન કરવા તૈયાર પણ થઇ જાય છે! જેટલી સ્ત્રી વધારે સુંદર અને પાવરફુલ એટલો તેનો આ વિશ્વાસ વધારે પાક્કો, એટલી તે વધુ અત્યાચાર સહન કરવાની. આ ઉપરાંત પોતાની સાથે આવું ખરાબ વર્તન થઇ રહ્યું છે એવું સ્વીકારવામાં પણ એને વધુ શરમ નડવાની. પોતે સુંદર અને પાવરફુલ હોવા છતાં તેનો સાથી તેની સાથે આવું વર્તન કરે છે એવું વિચારીને લોકો સરવાળે તો મારામાં જ નક્કી ખામી હશે કે મારી ચાલ-ચલગત અંગે સંદેહ કરશે તેવા ખ્યાલથી પણ ક્યારેક આ સ્ત્રીઓ ચુપ રહી જતી હોય છે. ક્યારેક બાળપણથી જ પોતાની માતા કે પોતે જાતે જ આવી હિંસાનો ભોગ બનતી આવી હોય તો આવા દુર્વ્યવ્હારો પ્રત્યે એક પ્રકારની માનસિક સ્વીકૃતિ પણ આવી જાય તેમ બને. ક્યારેક પોતે જ પસંદ કરેલો સાથી આવું વર્તન કરતો હોય ત્યારે પોતાની પસંદગી આવી નીકળી કે પોતે પસંદગીમાં થાપ ખાધી એવું મનોમન કે અન્ય પાસે સ્વીકારવું અઘરું બની જાય છે અને માર ખાઈને પણ હસતા રહેવાનો ડોળ કરતા રહેવું પડે છે! સેલીબ્રીટીઓ તો મોટાભાગે અંગત જીવનમાં સ્વીકૃતિ માટે ઝઝુમતી હોય છે, રિજેકશન સ્વીકારવું તેમને માટે લગભગ અશક્ય જેવું હોય છે અને તેથી જ તે સંબંધો બચાવવા સામાન્ય વ્યક્તિઓ કરતા વધુ સંઘર્ષ કરતી હોય છે.

spread a thought

સાવ સાચી વાત તો એ છે કે અત્યાચારભર્યા સંબંધોમાંથી નીકળી જવું આપણે માનીએ છીએ એટલું સરળ નથી હોતું. ભોગ બનનારી વ્યકિત પોતે જ પ્રેમ, ભય, શરમ, ગીલ્ટ વગેરે લાગણીઓમાં એટલી અટવાયેલી હોય છે કે સહજરીતે સંબંધમાંથી નીકળી જવા જેટલો આત્મ-વિશ્વાસ કે આંતરિક હિંમત તે એકઠી કરી શકતી નથી અથવા એમ કહોને કે તે એકઠી કરવામાં ખાસ્સો સમય નીકળી જાય છે અને ખુબ મનોબળ કેળવવું પડે છે. કેટલીક સ્ત્રીઓ તો પોતે આ વ્યવહારને જ યોગ્ય છે તેટલી હદે હતાશ કે નિરાશ થઇ ગઈ હોય છે તે સંજોગોમાં મનોબળ જેવું કશું બચ્યું જ નથી હોતું અને જાણે નિસહાયતા કોઠે પડી ગઈ હોય છે. આ ઉપરાંત ઘણા કિસ્સાઓમાં આર્થિક પરતંત્રતા, કુટુંબ તરફથી અપૂરતો સહકાર, બાળકો, સામાજિક દબાવ વગેરે પણ વ્યક્તિને અંદરથી તોડી નાખે છે. હિંસાનો દરેક પ્રસંગ સહન કરનારની આંતરિક હિંમત અને આત્મવિશ્વાસ તોડતો જાય છે. એ ઉપરાંત દુર્વ્યવહારોની વચ્ચે પણ સંબંધ સાચવવા કરેલો સંઘર્ષ અને આપેલો સમય વ્યર્થ ના જાય એ ઈરાદાથી સહન કરનાર વધુ સહન કર્યે જાય છે.

જમાનો બદલાઈ રહ્યો છે. અત્યાચારનો ભોગ ભલે સ્ત્રીઓ વધારે બનતી હશે પણ પુરુષો ભોગ બનવાથી બાકાત નથી રહ્યા. પુરુષો માટે આ સ્વીકારવું ઘણું અઘરું છે અને માટે સ્ત્રીઓની સરખામણીએ ઘરેલું હિંસાનો ભોગ બનતા પુરુષોની હાલત તો વધુ કફોડી હોય છે. ના કહેવાય, ના સહેવાય, બીજા લોકો દ્વારા ના મનાય એવી વિચિત્ર પરિસ્થિતિમાં મુકાયેલા આ પુરુષો છે. જરૂરી નથી કે આ પુરુષો ઉપર શારીરિક અત્યાચાર જ થતો હોય, સ્ત્રી-તરફી કાયદાઓનો અત્યાચાર પણ કંઈ ઓછો નથી હોતો.

છેલ્લે ત્રણ અઠવાડિયાથી ચાલતી વાતના સમાપનમાં એટલું જ કહેવું છે કે ‘માય ચોઈસ – ફીમેલ વર્ઝન /મેલ વર્ઝન જેવા ધંધાદારી ગતકડાઓ આવશે-આવતા રહેશે. આ લોકો પોતપોતાના સ્વાર્થમાં હવાઓ ફૂંકતા રહેશે પણ એ વંટોળ વચ્ચે આપણે તો એ જ સમજ કેળવવી પડશે કે સંઘર્ષ ઘટે અને સહજીવન સુખમય-મજબુત બને તો સશક્તિકરણ કામનું નહીંતર અશક્ત જ શું ખોટા હતા, મઝાથી લગ્નના સાઠ વર્ષ ઉજવતા નહતા?!!

પૂર્ણવિરામ:

સ્ત્રીનું સશક્ત હોવું એટલે રોકટોક વગરનું સ્વચ્છંદ જીવન જીવવું એમ નહીં, સ્ત્રીનું સશક્ત હોવું એટલે સન્માનયુક્ત આત્મનિર્ભર જીવન જીવવું.

 

 

Tags: , , , , , , ,