RSS

Monthly Archives: October 2012

કોઈપણ વ્યક્તિ પરત્વે પ્રેમનો દાવો કરી શકાય, ડોળ કરી શકાય, ગાંડપણ-ઘેલપણ કરી શકાય પણ તેના પ્રત્યે આદરભાવ વગર તેને સાચો પ્રેમ ના કરી શકાય !

આમ તો આપણે છેલ્લાં ઘણાં સપ્તાહોથી ટીનેજર્સની વાતો કરી રહ્યા છીએ પણ આજે એ શ્રેણીમાં એક સપ્તાહનો બ્રેક મારવો પડશે કારણ કે એક અગત્યની બાબતને ન્યાય આપવો પડે એમ છે !
આ સપ્તાહે એક સંવેદનશીલ ફિલ્મ ‘ઈંગ્લીશ વિન્ગ્લીશ’ રીલીઝ થઇ. આમ તો એ એક ગૃહિણીની ઈંગ્લીશ શીખવાની ચાર સપ્તાહની નાનકડી યાત્રા છે પરંતુ એકસો ને ઓગણતીસ મીનીટના સ્ક્રીન-પ્લે માં લેખિકા ગૌરી શીંદે એ ગજબનાક સંવેદનાઓ વણી છે. ફિલ્મના ઘણાં ડાયલોગ આંચકો આપી જાય એટલા વાસ્તવિક છે, આંચકો એટલા માટે કે આ નરી વાસ્તવિકતાઓ જાણતા હોવા છતાં’ય અને જાણ્યા પછી પણ મોટાભાગના અજાણ્યા જ રહેવાના ! આ પૈકી મારે કેટલાક આંચકાઓમાંથી નીતરતા ડાહપણની વાત કરવી છે :))
સ્ત્રી માટે સૌથી નિરાશાજનક (ફ્રસ્ટેટીંગ) બાબત જો કોઈ હોય તો તે એ છે કે તેનો પતિ તેની ગણના જ ના કરતો હોય-ટેકન ફોર ગ્રાન્ટેડ(માય વાઈફ, શી વોઝ બોર્ન ટુ મેઇક લડ્ડુઝ) અને તેના બાળકોને તેના માટે કોઈ માન ના હોય ! આમ જોવા જઈએ તો પતિની અવગણનાને જ એક માત્ર બાબત તરીકે ઉલ્લેખી શકાય એમ છે કારણ કે બાળકોને પોતાની માતા પ્રત્યે સન્માનની ભાવના ના હોવા પાછળ તો પિતાની તેમની માતા પરત્વેની અવગણના જ હોય છે. એનાથી’ય એક ડગલું આગળ ભરીને વાત કરું તો જે સ્ત્રીને એનો પતિ ના ગણતો હોય તેને વાસ્તવમાં કોઈ કુટુંબીઓ ગણતા નથી હોતા. તેને કોઈ ગંભીરતાથી લેતું નથી હોતું, અલબત્ત લોકલાજે કદાચ ડોળ બધા કરતાં હોય છે. આવી અવગણના સહન કરીને જીવતી સ્ત્રીની જરૂરીયાત પ્રેમ નહી પણ આત્મસન્માન હોય છે(મુઝે પ્યારકી નહીં, થોડીસી ઇઝ્ઝતકી જરૂરત હૈ!). જયારે આવી સ્ત્રીને કોઈ થોડું પણ સન્માન આપે ત્યારે ગમે તેટલો પ્રેમાળ પતિ હોવા છતાં તે લગ્નેતર સંબંધમાં લપસી પડવાની શક્યતા ધરાવે છે. પ્રશ્ન એ થાય કે એવું કેવી રીતે બને કે પતિ પ્રેમાળ હોય પરંતુ એને પત્ની પ્રત્યે માન ના હોય ?! બને, કો’કે નથી કહ્યું કે ‘સ્ત્રીને માત્ર ચાહો, સમજવાની કોશિશ ના કરો’ બસ; આ કો’કના ચેલાઓના લગ્નજીવનમાં આવું બને ! પત્નીની દરેક નાની-મોટી દુન્યવી જરુરીયાતોનું ધ્યાન રાખવાને પ્રેમ સમજતો અને જરૂર પડે તેના આધારે પ્રેમ કરતો હોવાની દલીલો કરતો આ વાસ્તવમાં બહોળો કહી શકાય તેવો વર્ગ છે. ખરેખર તો જો તમને તમારા જીવનસાથીના અસ્તિત્વના હાર્દ સમી બાબતો જેવી કે; તેના વિચારો, લાગણીઓ, સ્વભાવ, વ્યવહાર વગેરે પરત્વે માન હોય તો ‘પ્રેમ’ તેની આડપેદાશ છે. કોઈપણ વ્યક્તિ પરત્વે આદરભાવ વગર તે વ્યક્તિને સાચો પ્રેમ કરવો અશક્ય છે ! હા, પ્રેમનો દાવો કરી શકાય, ડોળ કરી શકાય, ગાંડપણ-ઘેલપણ કરી શકાય પણ સામેની વ્યક્તિની લાગણીઓ તરબતર કરી મૂકે તેવો સાવ સાચો પ્રેમ ના કરી શકાય.
સહજીવનનો એક મુખ્ય ઉદ્દેશ એ પણ છે કે સાથે જીવતાં જીવતાં બંનેનો વ્યક્તિ તરીકે વિકાસ થવો અને આત્મ-સાક્ષાત્કારની હદે વિકસિત થવું.(આવું બધું ઊંચું ના વિચારાય, અહીં તો પરણ્યા છીએ એટલે નિભાવવું પડે એમ છે, બાકી વિકાસની વાતો આપણે નહી સરકારે કરવાની છે ) ચાલો, માની લઈએ કે આટલે ઉંચે નથી ચઢવું પણ એકબીજાને વિકસવામાં મદદ તો કરવી જોઈએ ને ?! અને, એ માટે જરૂરી છે એકબીજાને પ્રોત્સાહિત કરતાં રહેવાની. પરંતુ વ્યવહારમાં ઘણાં પતિ-પત્નીઓ ઉંધુ ગાડું ગબડાવે છે, એકબીજાને નિરુત્સાહ કરવાનું- ‘શું જરૂર છે?’, ‘તારાથી નહી થાય’, ‘જે છે એમાં મજા કરને’ વગેરે કે પછી એકબીજાની નબળાઈ-મર્યાદાઓની મજાક ઉડાવવાનું. લાંબે ગાળે આવા સહજીવનનો થાક લાગે છે. જીવનમાં પ્રગતિ સાધવા અને આત્મસંતોષ અનુભવવા પ્રોત્સાહન જરૂરી છે. પુરુષને પ્રોત્સાહન આપીએ ત્યારે તેનો અહમ્ પોષાય છે પરંતુ સ્ત્રીને મન પ્રોત્સાહન વધુ મહત્વનું છે. સ્ત્રીને માટે પ્રોત્સાહન કોઈ તેને, તેના કામ, તેના વિચારો, તેના વ્યવહાર વગેરેને ચાહે છે તેની ખાત્રી આપનારું છે અને તે તેના આત્મસન્માન માટે ખુબ અગત્યનું છે. હંમેશા તમારા જીવનમાં રહેલી સ્ત્રીને પ્રોત્સાહિત કરતાં રહો તે તમારા અને તેના બંનેના વિકાસ માટે અત્યંત જરૂરી બાબત છે.
છેલ્લી અને સૌથી મહત્વની વાત જયારે તમે પોતાની જાતને ચાહો છો ત્યારે તમે તમારી સાથે જોડાયેલી તમામ વાસ્તવિકતાઓને અનાયાસે ચાહવા માંડો છો. એ જ પરિસ્થિતિઓ, એ જ વ્યક્તિઓ, એ જ સંબંધો કે એ જ ભૂતકાળ તમને સ્વીકૃત થવા લાગે છે. તેના તરફની ફરિયાદો કદાચ એની એ જ રહેવા છતાં તમે તેને અવગણીને જીવનમાં આગળ વધવાની નૈતિક હિંમત મેળવો છો અને આમ કરતાં બધું જ બદલાવા માંડે છે. પરંતુ અહીં એક વિકટ પ્રશ્ન છે પુરુષ અને સ્ત્રીની આ બાબતને લઈને માનસિકતાનો ! પોતાની જાતને ચાહનારા પુરુષો જેટલી સરળતાથી મળે છે તેટલી સરળતાથી પોતાની જાતને ચાહનારી સ્ત્રી મળવી મુશ્કેલ છે ! મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં સ્ત્રીને પોતાની જાતને પ્રેમ કરતાં શીખવવું પડે છે કારણ કે મોટાભાગની સ્ત્રીઓની પ્રાથમિકતામાં પતિ, બાળકો, કુટુંબીઓ વગેરે પોતાની જાત કરતાં પહેલાં હોય છે. જો કેટલીક કારકિર્દીલક્ષી સ્ત્રીઓની પ્રાથમિકતા જુદી હોય તો પણ તે અંદરખાને આ મુદ્દે ગીલ્ટ અનુભવતી રહેતી હોય છે અને જો કદાચ કોઈ સ્ત્રીની પ્રાથમિકતામાં તે પોતે જ હોય તો પણ તે પોતાને સ્વાર્થી વિચારીને ‘ગીલ્ટ’ અનુભવે છે ! સ્ત્રીને આવી મુંઝવણ અને પોતાના જીવન પરત્વેની ફરિયાદોમાંથી બહાર કાઢીને સાચા અર્થમાં પોતાની જાતને પ્રેમ કરવાનું શીખવનારા છે(ફિલ્મમાંનો ફ્રેન્ચ પુરુષ) તેના કરતાં તેની આ મુંઝવણનો લાભ લેનારા ‘ઉસ્તાદો’ ઘણાં વધારે છે, તે પછી અંગત હોય કે કોઈ ધંધાદારી !!

પૂર્ણવિરામ
જયારે કોઈ પુરુષ સ્ત્રીને તીવ્રતાથી ચાહે છે ત્યારે સ્ત્રી આપોઆપ પોતાની જાતને ચાહવા માંડે છે !

Advertisements
 

Tags: , , , ,

One line resolution on Dashera….

Kill the evil within…
Happy Dashera 🙂

 
Leave a comment

Posted by on October 24, 2012 in English Articles

 

Tags: , , ,

Frustration song of Mango people from Banana Republic !!

દે ઠોકમઠોક આક્ષેપબાજીની મોસમ ચાલી રહી છે, રાજકારણીઓની મીલીભગત ઉઘાડી પડી રહી છે અને Banana Republicના Mango Pepopleને ઉપરાઉપરી લપડાકો વાગી રહી છે ત્યારે મેં લખેલી એક કવિતા યાદ આવી…….
Enjoy the song of my and your frustration…..

 
4 Comments

Posted by on October 22, 2012 in Uncategorized

 

Tags: , , , ,

તમે તમારી પાછળની પેઢીને માનસિક ક્ષમતામાં પડકારી ના શકો, તમારે તેમની સાથે કામ લેવામાં તમારો અનુભવ જ કામે લગાડવો પડે !

આપણે આજના કિશોરોની લાક્ષણીકતાઓ વિશે છેલ્લાં ઘણાં સપ્તાહથી વાતો કરી રહ્યા છીએ.
ઉત્ક્રાંતિવાદ થકી પ્રમાણિત થયેલું અને માનવજાતના ઇતિહાસથી સાબિત થયેલું સત્ય છે કે દરેક પેઢી તેની આગળની પેઢી કરતાં વધુ ચપળ, ચાલાક, બુદ્ધિશાળી અને ઝડપી હોય છે. તમે તમારી પાછળની પેઢીને આ બધી ક્ષમતામાં પડકારી ના શકો, તમારે તેમની સાથે કામ લેવામાં તમારો અનુભવ જ કામે લગાડવો પડે. તેમની બધી જ લાક્ષણીકતાઓ સાથે સ્વીકારવી પડે એવી હકીકત એ છે કે આજના કિશોરો અત્યંત મુંઝવણભરી અને નિરાશાભરી અવસ્થામાં જીવે છે.
મુંઝવણભરી એટલા માટે કે આજે તેમની પાસે દરેક બાબતે પસંદગીના અનેક વિકલ્પો છે. મનોવિજ્ઞાનનો નિયમ છે કે મન પાસે જેટલા વિકલ્પ વધારે તેટલી મુંઝવણ વધારે. દા.ત. એક જમાનામાં કાર ખરીદવી એકદમ સરળ હતી વધારે પૈસા હોય તો એમ્બેસેડર ખરીદો, ઓછું બજેટ હોય તો ફીઆટ(પાછળથી પ્રીમીઅર પદ્મિની) ખરીદો. કોઈ કડાકૂટ નહી, કોઈ બીજી પસંદગી જ નહી. લે, આવું તો કંઈ ચાલે ?! ના ચાલે, લો આજે પસંદગી માટે ઢગલો કાર છે, શું થયું? મુંઝવણ વધી, કઈ લેવી?! તેની સાથે સાથે સ્પર્ધાત્મકતા વધી, ધંધો ખેંચવા લોકોના મગજને રવાડે ચઢાવનાર જાહેરાતો વધી, કંપનીઓની સ્કીમો વધી, લોન આપનારાઓના રાફડા ફાટ્યા અને સરવાળે કાર લેવાનો આનંદ બાજુ પર રહ્યો, કઈ લેવી એની મુંઝવણ વધી ગઈ ! આજે દરેક નાની-મોટી પસંદગી બાબતે ટીનેજર્સ મુંઝાય છે. તમે કહેશો વિકલ્પો તો બધી બાબતે વધ્યા છે, બધી વયના લોકો મૂંઝાઈ શકે એમ છે. વાત સાચી છે પરંતુ બીજી ઉંમરના લોકોને પરિપક્વતા અને અનુભવ બંને વત્તે-ઓછે અંશે મદદરૂપ થાય છે જયારે ટીનેજર્સને આ બંનેનો અભાવ તો નડે જ છે પરંતુ સાથે સાથે દરેક વસ્તુની ઘેલછા પણ નડે છે.
બીજી બાજુ નિરાશા વધી કારણ કે હવે બધાને બધું ઉપલબ્ધ છે, કાળી મજુરી કરીને અઠ્ઠાણું ટકા લાવનારની બાજુમાં સીટ મેનેજ કરીને પિસ્તાલીસ ટકાવાળો બેઠેલો હોય ! અઠ્ઠાણું ટકાવાળો પોતે કરેલી મહેનતને લઈને નિરાશ થાય અને પિસ્તાલીસવાળાને એનું સાચું મહત્વ ક્યારેય ના સમજાય, સરવાળે એ વ્યર્થ-બોરિંગ લાગે. હવે તો માહોલ એવો થયો છે કે છોકરાને મહેનત કરીને માર્ક્સ લાવવાનું કહેતા મા-બાપ પ્રત્યે છોકરાઓને એક છુપી નિરાશા થવા માંડી છે કે મારા મા-બાપ મારા એડમિશન પાછળ પૈસા ખર્ચી શકે એમ નથી એટલે મારી પાસે મહેનત કરાવે છે !! જેટલી હદે પ્રોફેશનલ કોર્સમાં સીટો વધી અને એડમીશનની સરળતા વધી એટલી હદે નોકરી-ધંધાની તકો નથી વધી, પરિણામે નિરાશા. ડિગ્રીઓની લ્હાણી અને ઉંચી ઉંચી અપેક્ષાઓના માહોલમાં નિરાશાઓ તો વધવાની જ ! આ ઉપરાંત કોઈપણ બાબત,વસ્તુ,પ્રવૃત્તિ કે ઉપલબ્ધિથી જલદી કંટાળી જનારી આ પેઢી હતાશ-નિરાશ ના થાય તો જ નવાઈ ! રહી-સહી કસર સોશિઅલ નેટવર્કિંગ અને મેસેન્જરોએ પુરી કરી નાખી. ઘણાં મનોવૈજ્ઞાનિક અભ્યાસોએ તારણ કાઢ્યા છે કે આ નેટવર્કિંગ થકી અન્યના જીવનમાં ડોકિયા કરીને સરવાળે દુઃખી અને નિરાશ થનારાની સંખ્યા વધી છે !
તેમની આ મન:સ્થિતિ સમજીને જ તેમની સાથે વ્યવહાર કરવો પડશે. આ ઉંમરમાં થતાં અંત:સ્ત્રાવોના ફેરફારોની સાથે સાથે આ મુંઝવણ અને નિરાશા તેમનામાં ઉશ્કેરાટ જન્માવે છે. નાની નાની બાબતોમાં પણ તેમના મગજનો પારો તપેલો જ રહે છે, મમ્મી જોડે તો અફડા-તફડીનો માહોલ જામેલો જ રહે અને પપ્પાની સામે કંઈ બોલી ના શકાય એટલે છુપો આક્રોશ; પણ સરવાળે વાતાવરણ ક્યારે તંગ થઈને ઉગ્રતા પકડી લે તે કહેવાય નહી. નિરાશ કે ફ્રસ્ટ્રેટેડ વ્યક્તિને સૌથી વધુ ગુસ્સો કોઈ એને સલાહો આપે ત્યારે આવતો હોય છે અને બીજી બાજુ આપણે મુંઝાયેલી વ્યક્તિઓને સલાહો આપવાનું વલણ ધરાવતા હોઈએ છીએ એટલે સામસામી આવી જવાનું થાય તે સહજ છે. ટીનેજર્સને સલાહો આપવી એ પણ એક કળા છે જેમાં તમારી ધીરજની અગ્નિપરીક્ષા થતી હોય છે. એમને કંઈપણ સલાહ આપતા પહેલાં ખુબ શાંતિથી જો એમને તમે સાંભળી શકો તો તમારું અડધું કામ તો ત્યાં જ પૂરું થઇ જાય છે. ત્યાર પછી પણ લાંબી લાંબી અને એકની એક સલાહો આપવાનું ટાળો. ભલે ના સાંભળવાનો ડોળ કરતાં હોય પણ યાદ રાખો તમારી નાનામાં નાની વાતો એ સાંભળે છે પરંતુ જયારે તમે લાંબા લાંબા ભાષણો આપો છો અને એકની એક વાતો કરો છો ત્યારે તે તમારા તરફ દુર્લક્ષ સેવે છે, તો ક્યારેક બળવાખોરી ઉપર ઉતરી આવે છે. તેમને માત્ર ટૂંકી સલાહ આપો અને એક જ વાર આપો. જો એ ધ્યાન પર ના લે તો ફરી મોકો મળે ત્યારે એમનું ધ્યાન દોરો (દા.ત. ‘આપણે આ વાત થઇ ગઈ છે પણ તારું ફરી એના પર ધ્યાન દોરું છું’). યાદ રાખો આ લાંબા લાંબા પત્રો લખતું નહી પણ એસ એમ એસ સમજતું જનરેશન છે માટે તમારી સલાહો પણ શોર્ટ રાખો, વધુ અસરકારક સંવાદ સાધી શકાશે !

પૂર્ણવિરામ
જે વાત એક શબ્દમાં પતી જતી હોય ત્યાં વાક્ય વાપરવાની ભૂલ ના કરનાર; ટીનેજર્સ સાથે સૌથી અસરકારક સંવાદ સાધી શકે છે !

 

Tags: , , , ,

જયારે તમને તમારાથી ઉંમરમાં નાના વ્યક્તિઓના શબ્દો અજાણ્યા કે નવા લાગવા માંડે ત્યારે સમજવું કે તમે ઉંમરનો એક વધુ તબક્કો પસાર કરી લીધો

ટીનેજર્સની અધીરાઇ, આવેગશીલતા, પોતાના તરફ અન્યનું સતત ધ્યાન ખેંચવાની વૃત્તિ, દરેક નાની-મોટી વાતમાંથી મઝા મેળવવાની વૃત્તિ, ગજા બહારની વાતો કરવાની વૃત્તિ વગેરે વિશે આપણે વાતો કરી. તમારા ટીનેજર્સ સંતાનો સાથે સ્વસ્થ સંવાદ સાધવા તમારે આ બધી જ લાક્ષણીકતાઓનું ધ્યાન રાખવું પડે એમ છે અને તો જ તમે તેની સાથેનું તમારું વૈચારિક અંતર ઘટાડી શકો એમ છો. હજી આ લાક્ષણીકતાઓમાં ઘણી વાતોની ચર્ચા બાકી છે, ચાલો આગળ વધીએ.

દરેક ઉંમરનું અને દરેક જમાનાનું એક શબ્દ-ભંડોળ હોય છે. જયારે તમને તમારાથી ઉંમરમાં નાના વ્યક્તિઓના શબ્દો અજાણ્યા કે નવા લાગવા માંડે ત્યારે સમજવું કે તમે ઉંમરનો એક વધુ તબક્કો પસાર કરી લીધો, એ તબક્કો પછી પાંચ વર્ષનો હોય કે પચ્ચીસ વર્ષનો તે તમારી જમાના સાથે ચાલવાની માનસિકતા કેવી છે તેના ઉપર આધારિત છે ! એક પેઢી જેને માટે ‘લોહી પી ગયો’ કહેતી હતી તેને માટે તેના પછીની પેઢીઓ ‘માથું ખાઈ ગયો’, ‘ત્રાસ ફેલાવી ગયો’, ‘નસ ખેંચી ગયો’, ‘ટેન્સન આપી ગયો’, ‘લોડ આપી ગયો’ વગેરે તબક્કામાંથી પસાર થઈને હવે ‘સક્સ’ સુધી પહોંચી ગઈ છે ! હવે તમે વિચારો કે ‘સક્સ’ જેના શબ્દ ભંડોળમાં છે તેને ‘લોહી પી ગયો’ બોલતા શીખવી શકાય ? એ તરત જ વિરોધ કરશે ‘ઈટ્સ નોટ કુલ’! કડવી લાગે તો કડવી પણ આ વાસ્તવિકતા છે અને તે માત્ર શબ્દભંડોળ પૂરતી સીમિત નથી પરંતુ તેમની સાથેના વ્યવહારની દરેક બાબતને સ્પર્શે છે. કિશોરો સાથેના દરેક નાના-મોટા વ્યવહારોમાં આ બાબત હંમેશા યાદ રાખવી પડશે. “અમે તમારા જેટલા હતાં ત્યારે…”થી શરુ થતી કોઈપણ બાબત બોલતા પહેલાં પાંચવાર વિચાર કરવો પડશે નહિંતર વાત શરુ કરતાં જ તે સામે ઉભા હોવા છતાં’ય તેમની સાથેનો સંપર્ક કપાઈ જશે.

‘અમે ભણવા બેસતા ત્યારે અમારા માં-બાપ રેડીઓ તો ઠીક, અમને ડીસ્ટર્બ ના થાય એટલા માટે એકબીજાં સાથે વાતો પણ બંધ કરી દેતા’! હવે આજે આવા સંદર્ભો ટંકાય ?!! આજે મોટાભાગના ટીનેજર્સ એકસાથે અનેક કામ કરવાની વૃતિ(મલ્ટી-ટાસ્કિંગ) ધરાવે છે. ભણતાં હોય ત્યારે ચોપડી ખુલ્લી, લેપટોપ ચાલુ, ટીવી કે મ્યુઝીક ચાલુ અને વચ્ચે વચ્ચે મોબાઈલમાં ડોકિયા તો ખરા જ. મઝાની વાત એ છે કે પાછું બધામાં શું ચાલે છે એ’ય ખબર હોય! તમને ગળે ઉતરે કે ના ઉતરે પણ ‘મલ્ટી-ટાસ્કિંગ’ આજના કિશોરોની લાક્ષણિકતા છે અને એ માટેની તેમની દલીલ પણ છે કે એમાં ખોટું શું છે? એકસાથે અમે ઘણી વસ્તુઓ કરી શકીએ તો ‘ધેટસ્ રિઅલી કુલ’! ઉપરછલ્લી રીતે તેમની વાત સાવ સાચી છે પરંતુ ત્રણ મુશ્કેલી છે. એક, તમને માનસિક થાક ઝડપથી લાગે. બીજું, તમારી ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની શક્તિ (કોન્શનટ્રેશન) નબળી પડી જાય અને ત્રીજું, બધી પ્રવૃતિઓથી જલદી કંટાળી જવાય. રોજ નવા નવા આવતા ગેજેટ્સ અને બધી વાતે મઝા લેવાની વૃત્તિ આ મલ્ટી-ટાસ્કિંગની જનેતા છે. અને હવે તો સમવયસ્કોને જોઈ જોઈને શીખતા જવાય એવો માહોલ ક્યારનો’ય રચાઈ ચુક્યો છે. નાનપણથીજ સંતાનને આ માટે અટકાવવું પડે અને એક સમયે એક જ પ્રવૃત્તિ કરવાની ટેવ પાડવી પડે. કમનસીબે, આપણે જ સંતાન ટીવી જોવામાં ઓતપ્રોત હોય અને બીજી બાજુ કોળિયા ભરાવતા હોઈએ તેવી આદત પાડીએ છીએ અને પોષીએ પણ છીએ !

કિશોરાવસ્થાના વર્ષો કારકિર્દી માટે પાયાના વર્ષો છે અને આ સમયે તેમનું ગેજેટ્સ માટેનું વળગણ સ્વાભાવિક રીતે જ કોઈપણ માતા-પિતાને ચિંતા, મુંઝવણ અને અકળામણ ઉભું કરનારું છે. હવે કોઈપણ રીતે તેમને આ ગેજેટ્સથી દૂર રાખી શકાય તેમ નથી. કેટલાક મા-બાપો તેમના સંતાનોને આવા ગેજેટ્સ (જેમાં મોબાઈલ મુખ્ય છે) કોઈપણ પ્રકારની માથાકૂટ વગર અપાવી દે છે તો બીજા કેટલાકે ઈચ્છા-અનિચ્છાએ સંતાનની જીદને વશ થઈને અપાવવા પડે છે. જે મા-બાપો સંતાનને કડકાઈથી અપાવવાની ના પાડે છે ત્યાં અવાર-નવાર તે મુદ્દે લોહી ઉકાળા થાય છે અને ક્યારેક સંતાનો મા-બાપથી છાના મોબાઈલ મેનેજ કરી લે છે ! આ આખી વાતનો સાર એટલો કે હવે આ વાત તમારા હાથમાં રહી જ નથી. બહુ બહુ તો તમે જે તે ગેજેટ્સ અપાવો તે પહેલાં તેના ઉપયોગની શિસ્ત નક્કી કરી લો અને તે પણ લેખિતમાં, સાથે સાથે એ પણ નક્કી કરો કે એ શિસ્ત જાળવવામાં જો એ નિષ્ફળ જાય તો તમારે શું કરવાનું અને સૌથી અગત્યનું તેનો કડકાઈથી અમલ કરાવવો પડે. જો એકવાર તમે એ કરવામાં નિષ્ફળ જાવ તો એ વાત કાયમ માટે તમારા હાથમાંથી નીકળી જશે.

‘બધાની પાસે છે’ આ એક સંતાનો દ્વારા કોઈપણ વસ્તુ ખરીદવા માટેની એક ખતરનાક દલીલ છે. ખતરનાક એટલા માટે કે તમે એમાંથી બચી શકો એની શક્યતાઓ બહુ ઓછી છે કારણકે અત્યાર સુધી તમે જ બીજાના સંતાનોના ઉદાહરણો તેમને પ્રોત્સાહિત કરવાના ઈરાદાઓથી ડગલેને પગલે આપ્યા છે. બીજા મા-બાપો અપાવે છે અને તમે નથી અપાવતા એ વાત પચાવવી તમારા માટે પણ અઘરી બની જાય છે, તો કેટલાક કિસ્સામાં તમે પણ દેખાદેખી કરી બેસો છો – તમે તમારા સંતાનની નજરમાં સારા બનવા અનિચ્છાએ ઢસડાવ છો. જો તમે તેમ નથી કરતાં તો તમારી અને તમારા સંતાન વચ્ચે એક વૈમનસ્ય ઉભું થાય છે. આ દલીલ સામે તમારે દ્રઢતાપૂર્વક ઉભા રહેવું પડશે અને તમારો નિર્ણય તટસ્થતાથી લેવો પડશે.

પૂર્ણવિરામ

સંતાનને મોબાઈલ અપાવતા પહેલાં એક લેખિત બાહેંધરી લો કે રાત્રે દસથી સવારના છ સુધી મોબાઈલ તમારી પાસે રહેશે.

સંતાન કહેશે – નથી જોઈતો મોબાઈલ….

Image